Çarpışan Gökadaların Yok Oluşu İzleniyor

Gökadalar yıldız oluşturmayı durduklarında “ölmeye” başlar, ancak şimdiye kadar gökbilimciler uzak bir gökada içinde bu sürecin başlangıcına dair açık bir işarete rastlayamamıştı. Avrupa Güney Gözlemevi’nin (ESO) ortağı olduğu Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi’ni (ALMA) kullanan gökbilimciler yıldız oluşumunu sağlayan gazının neredeyse yarısını uzaya atan bir gökadayı görüntüledi. Bir yılda 10 000 Güneş’i oluşturmaya yetecek miktarda başlayan …

Karadeliğin Yıldızı Yemesi İzleniyor

Gökbilimciler ilk kez süper kütleli bir karadeliğin güçlü kütle çekimi nedeniyle bir yıldızdan kopup hızla hareket eden malzemenin oluşturduğu jetin püskürmesini ve genişlemesini doğrudan görüntüledi. Araştırmacılar Ulusal Bilim Vakfının Temel Dizisi (VLBA) ve NASA’nın Spitzer teleskopu da olmak üzere radyo ve kızılaltı teleskoplarla Arp 299 adlı ikili bir sarmal gökadayı izledi. Gökadalar Dünya’dan 150 milyon …

Karanlıktaki Gül

Karanlık uzayın ortasındaki NGC 3256’nın güle benzeyen görüntüsü yanıltıcı olabilir. Şiddetli oluşum ve patlamaların gerçekleştiği gökada yaklaşık 500 milyon yıl önce bir çarpışmaya uğradı. Olayın artçıları hala sürmektedir. Samanyolu ile aynı büyüklükteki NGC 3256 gökadası Vela takımyıldızında ve 100 milyon ışık yılı uzaklıkta olup Hydra-Centaurus üst kümesindedir. Gökadanın cevresini saran parlak kollarında şiddetli geçmişin izleri …

Galaktik Çarpışmanın Şafağında

Renk ve ışık dalgaları NGC 5256 gökadasına tuhaf bir şekil vermiş. Bulut benzeri yapılar gökadanın her yönünde etkinken parlak gökada merkezi de çevresinde dönen gaz ve tozu aydınlatıyor. İkinci önemli gerçek ise galaktik bir çarpışmanın tam ortasında olması. 350 milyon ışık yılı uzaklıktaki Markarian 266 adı verilen NGC 5256, Büyükayı takımyıldızında yer almaktadır. Merkezleri birbirinden …

Karadelik Rüzgârları İle Doğan Yıldızlar

ESO’nun VLT teleskopu yeni bir yıldız-oluşum kaynağı belirledi ESO’nun Çok Büyük Teleskopu kullanılarak yapılan gözlemlerle gökadaların merkezinde yer alan süper-kütleli karadeliklerden dışarıya atılan güçlü madde çıkışları içerisinde yeni yıldızların oluştuğu ortaya çıkarıldı. Bunlar aşırı uç ortamlarda oluşabilen yıldızlara dair onaylanmış ilk gözlemlerdir. Elde edilen bulguların gökadaların oluşumu ve evrimleri üzerindeki anlayış üzerinde etkili olması bekleniyor. …

Üç Teleskoptan Gökada Kümesi Analizi

Ekim 2013 yılında başlayan Hubble Frontier Alanları Programı, evrenin en kuytu noktalarının görüntülerini elde etmek amacındadır. Program geçen üç yıl içinde altı büyük gökada kümesi, binlerce muazzam gökada görüntüsü elde etti. Evrenin en büyük yapıları olan kümelerdeki gökadalar birbirine güçlü kütle çekimle bağlıdır. Bu fotoğraf Frontier Alanları hedeflerinden biridir: MACS J0717.5 + 3745 veya kısaca …

Parlak Stephen Beşlisi

1877 yılında Edouard Stephan gökbilimcilere yeni bir bulutsu keşfettiğini bildirdi. Stephan Beşlisi adı verilen bu beş gökada 1920’lere kadar bulutsu olarak sanıldı. Sonunda bu cismin aslında birbiriyle etkileşim halinde olan beş gökada olduğu anlaşıldı. Bu görüntü beş gökadanın farklı özelliklerini ortaya çıkarmak amacıyla ESA’nın Herschel ve XMM-Newton uzay gözlemevleri ve yer merkezli teleskoplarla üç farklı …

Çiçek Gökada

ESO 381-12 adlı bir gökadanın soluk taç yaprakları Hubble uzay teleskopu ile görüntülendi. Düzensiz şekli, gökada çevresinde yörüngede dolanan serpilmiş yıldız kümeleri ESO 381-12’nin yakın geçmişte bir çarpışma olayının paçası olduğuna işaret etmektedir. Dünya’dan 270 milyon ışık yılı uzaktaki PGC 42871 olarak da bilinen ESO 381-12, güney yarıküre takımyıldızlarından Erboğa (Centaurus) yönündedir. Merceksi gökada sınıfındaki …

Galaktik Etkileşmenin İzleri

NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu’nun elde ettiği bu görüntüde sarmal kolları dışa doğru bükülerek şeklini değiştirmiş yakın gökadalardan NGC 7714 görülüyor. Sarmal kolların yıldızlararası uzaya malzeme taşıdığı görünen gökadada yıldız oluşumları zirveye tırmanmış durumda. NGC 7714 kozmik açıdan Samanyolu’na yakın gökadalardan olup 100 milyon ışık yılı uzaktadır. Gökada yakın geçmişte oldukça dramatik ve şiddetli bazı olaylara …

Devlerin Mezesi Cüceler

Avustralyalı bilim insanları dev gökadaların yeni yıldız oluşturamadığı ancak yakınlarındaki küçük gökadaları meze gibi yediklerini belirledi. Gökbilimciler 22.000 gökadayı gözleyerek yıldız oluşumunun en az görüldüğü büyük gökadaların yakınlarındaki küçük ve gaz bakımından zengin gökadaları yiyerek büyüdüklerini farkettiler. Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi’nden (ICRAR) Dr. Aaron Robotham: “Bütün gökadalar başta küçükken birleşerek, gaz toplayıp, yeni yıldızlar …