Devlerin Doğuşu

VISTA ilk dev gökadaları belirledi ESO’nun VISTA tarama teleskopu ile evrenin bebeklik döneminde oluşan, önceden bilinmeyen büyük kütleli kalabalık bir gökada grubu gözlendi. Bu gökadaların daha da fazlasını keşfedip araştıran gökbilimciler ilk kez, bu tür dev gökadaların ne zaman ortaya çıktıklarını çözmüş oldular. Gökyüzünün küçük bir bölgesinde bulunan gökadaları saymak gökbilimcilerin gökada oluşumu ve evrimi …

İçeriden Dışarıya Doğru Ölen Dev Gökadalar

VLT ve Hubble gözlemleri yıldız oluşumunun öncelikle eliptik gökadalarda son bulduğunu ortaya çıkardı Gökbilimciler ilk kez yıldız oluşumunun “ölü” gökadalarda nasıl milyarlarca yıl önce durduğunu gösterdi. ESO’nun Çok Büyük Teleskopu ve NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu, Büyük Patlama’dan üç milyar yıl sonra bu gökadaların dış kısımlarında halen devam eden yıldız oluşumu etkinliğinin iç kısımlarında çoktan son …

Gökada Çekirdeğinde Beklenmedik Fırtına

Gökbilimciler oldukça sakin sanılan bir gökadanın merkezinde oldukça şaşırtıcı enerjik hareketlilik saptadı. Bu da gökadaların çekirdeklerinde yatan süper kütleli karadeliklerin, gökadalar üzerinde ne kadar büyük bir etkisi olduğunu gösteriyor. Keşif, Ulusal Bilim Vakfı’na (National Science Foundation) ait Çok Büyük Dizi (Very Large Array, VLA) Teleskopu ile yapıldı. Araştırmacılar bu durumu sönmüş köze benzin dökmeye benzetiyor. …

Genç Ölen Gökadalar

Yeni bir çalışmaya göre yıldız oluşturan gazı bünyesinden atan gökadalar erken ölebilir. Gökadaların milyonlarca yıl boyunca büyümelerini sağlayan hammaddenin varlığı yaşamlarını uzatıyor. Ancak genç yaşta ölen gökadalara bakıldığında kendilerine gerekli hammaddeyi dışarı attıkları görüldü. Uluslararası Radyo Astronomi Araştırmaları Merkezi’nden (International Centre for Radio Astronomy Research, ICRAR) Astrofizikçi Ivy Wong’a göre gökadaların iki türü var: Hâlâ …

2,6 Milyon Işık Yılı Uzunluğundaki Köprü

Bir grup gökbilimci ve öğrencileri 500 milyon ışık yılı uzaktaki gökadalar arasında 2,6 milyon ışık yılı uzunluğa sahip atomik hidrojen gazından oluşmuş bir köprü keşfettiler. Birkaç yıl önce başlatılan Arecibo projesiyle daha önce Başak Kümesi’nde keşfedilen 1 milyon ışık yılı uzunluğundaki gazdan daha uzun bir köprü keşfedilmiş oldu. Proje ekibi ve makalenin baş yazarı Dr. …

Geçmişin Anahtarı Ultra-Yoğun Gökadalarda

Gökbilimciler Hubble Uzay Teleskopu, Spitzer ve Herschel kızıötesi uzay teleskopları ile yer-merkezli teleskop verilerini birleştirerek yıldız oluşumlarını sağlayan ilk patlamalara sahne olan evrenin en büyük gökadalarının tarihini görmeyi sağladı. Burada yüksek yıldız yoğunluklu gökada çekirdeği ve dev eliptik aşamasına kadar ulaşan tarihsel geçmiş gözler önüne serildi. On yıl süren çalışmayla evren sadece 3 milyar yıl …

Canavar Gökadalar Diyette

Evrenimiz birbirine kütle çekimiyle bağlı gökadaların oluşturduğu dev kümelerle doludur. Bu kümelerin merkezlerinde ise gökbilimcilerin galaktik yamyam olarak bildiği, komşu gökadalarla birleşerek büyüyen canavar gökadalar yatar. NASA’nın Spitzer Uzay Teleskopu ve Geniş Alan Kızılötesi Tarayıcısı (WISE) verileriyle gerçekleştirilen yeni çalışmalar önceki kuramların tersine bu dev gökadaların komşu gökadalarla daha az sayıda birleştiği ve büyüme hızlarının …

Beslenirken Yakalanan Gökada

ESO’nun Çok Büyük Teleskopu Gökaları Büyürken Görüntüledi ESO’nun Çok Büyük Teleskop’unu kullanan gökbilimciler yakınındaki gazı iştahlı bir şekilde atıştıran uzak bir gökada tespit etti. Gökada üzerine düşerken görüntülenen gazın hem yıldız oluşumunu hem de gökadanın dönüş hızını arttırdığı bulundu. Bu, şimdiye kadar gökadaların büyümek ve yıldızları oluşturmak için yakınlarındaki maddeleri tüketmeleri gerektiğini öne süren teorinin …

Karadelik Kütlesi Ölçümünde Yeni Yöntem

Uluslararası bir gökbilimci ekibi gökada merkezlerindeki süper kütleli karadeliklerin kütlesini ölçmek için yeni bir yöntem geliştirdi. Tek yapılması gereken karadeliklerin çevresinde dolanan karbonmonoksit moleküllerinin dönüş hızını hesaplamak. Yeni yöntemle çok fazla sayıda karadeliğin kütlesi hesaplanabilecek.

Karanlık Maddenin Haritası Oluşturuluyor

NASA’nın Hubble Uzay Teleskopu’nu kullanan gökbilimciler evrenin en gelişmiş karanlık madde haritasını yapmaya çalışıyor. Karanlık madde evrenin kütlesinin büyük bir kısmını oluşturan ve ne olduğu henüz anlaşılamamış bir maddedir.

Yeni gözlemler evrenin ilk yıllarındaki karanlık enerjinin rolünün ne olduğunu da ortaya çıkarabilecek.