7 Eylül 2009

12,8 Milyar Işık Yılı Uzaklıktan Karadelik Keşfi

Hawai Üniversitesi’nden Tomotsugu Goto liderliğindeki ekip Dünya’dan 12,8 milyar yıl ışık yılı uzaklıktaki dev bir gökadanın merkezinde dev bir karadelik keşfettiler. Gökadanın merkezindeki karadeliğin 1 milyar Güneş kütleli olduğu bildiriliyor. Gökada ve karadelik evrenin erken dönemlerinde oluşmuş.

Bu kadar uzaklıkta yer alan bir gökadayı gözlemlemek, hakkında bilgi edinmek kolay değil. Bu kadar uzaklıkta yer alan bir gökadadan gelen ışık son derece zayıftır. Keşif bu nedenle önemli.

Gökadanın merkezindeki parlak kısım çıkarıldığında karadelik açığa çıkmaktadır.

Büyük bir yıldız öldüğü zaman oluşan daha küçük karadeliklerden daha farklı olan süper kütleli karadeliklerin kaynağı henüz çözülememiş problemlerden biridir. Daha çok kabul gören model birkaç orta büyüklükteki karadeliğin birleşmesiyle süper kütleli karadeliklerin oluşması yönündedir. Keşfedilen gökada gibileri orta büyüklükteki karadelikler barındırır. Süper kütleli karadelik oluştuktan sonra da büyümeye devam eder. Çünkü yüksek çekim kuvveti nedeniyle yakınındaki nesneleri kendine çekecektir. Gökbilimciler karadeliği görebilmek için Mauna Kea’daki Subaru Teleskobuna kızılötesi bir yeni nesil hassas CCD kamera yerleştirdiler. Yapılan inceleme sonucunda 9100 A* dalga boyunda alınan ışığın %40’ının gökadadan kaynaklandığı görüldü. Geriye kalan %60 ise karadeliği kuşatan iyonize bulutsulardır.

Ekibe göre keşif erken evrende oluşan gökadaların ve karadeliklerin ortak gelişimi hakkında yeni bir pencere açacak.

Kaynak: IFA-Hawai

*A:Angström. Dalgaboylarını ölçmek için kullanılan bir uzunluk ölçü birimi. 1 A, 1 metrenin 10 milyarda biridir.


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*