30 Ağustos 2016

9. Gezegenin Yakınında Yeni Cisimler Gözlendi

Dokuzuncu gezegeni kim keşfedecek? Gökbilimciler arasındaki tatlı rekabet sürüyor. Ancak bu rekabet iki uç fikirde yoğunlaşmış durumda. Biri dokuzuncu gezegenin varlığının kanıtlarını kabul edip gezegeni bulmak için yoğun çaba sarf edenler. Diğeri ise kanıtları fazla zorlayıcı görüp, böyle bir gezegen olmadığını savunanlar. Yeni bir çalışma bu tartışmayı ateşleyecek gibi görünüyor.

gezegen X

Gezegen X bulunamadı ama neye benzediği hakkında çizilmiş birkaç resim var. Bu da onlardan biri: Kızıl X. (Telif: Robin Dienel)

Carnegie Enstitüsünden Scott Sheppard ve Northern Arizona Üniversitesinden Chadwick Trujillo Güneş’ten oldukça uzak mesafede daha önce fark edilmemiş bir grup cisim keşfetti. Çalışma Uluslararası Astronomi Birliğinin Küçük Gezegen Merkezine (Minor Planet Center) iletildi.

Pluto’dan uzakta yer alan bölgeyi gözleyen Sheppard ve Trujillo ilk kez 2014’de şimdi cüce gezegen sınıfında kabul edilen bir cisim keşfetti. Bu keşif beraberinde bir yığın irili ufaklı cisimlerin avlanmasıyla devam etti. Yeni keşif ise tam da dokuzuncu gezegenin olduğu düşünülen alanda yapıldı.

Sheppard ve Trujillo şimdi de, Güneş’ten Güneş ile Dünya arası uzaklığın 200 katı kadar uzaklıkta dolandığı düşünülen dokuzuncu gezegenin bölgesinde, çeşitli kütlelere sahip küçük cisimler olduğunu fark etti. Ekibe göre bu cisimler gezegene kılavuzluk yapan korumalar!

Sheppard bunun 15 Dünya kütlesinde olduğu düşünülen 9. gezegen ya da gezegen X’in varlığına dönük önemli bir ipucu olduğuna inanıyor. “Neptün ötesindeki cisimlerin keşfi, Güneş Sisteminin kökeni ve evrimi bilmecesinin çözümünü kolaylaştırır. Buradaki cisimler oldukça küçük olduğundan keşfedilmeleri ve izlenmeleri zordur. Ama bunlara bakmadan da sorularımıza yanıt bulamayız.”

oort cisimleri

Dış Güneş Sistemindeki yeni cisim grupları ve Gezegen X’in olası yörüngesini gösteren diyagram. (Telif: Orijinal: Robin Dienel ve Türkçesi Ümit Fuat Özyar.)

“Şu anda elimizde çok az cisim var ve bu nedenle dış Güneş Sisteminde neler olup bittiğini anlamıyorum. Neptün-ötesi bölgedeki cisimlerin sayısı belirlenip bunların yapısı üzerinde durulması şarttır” diyor Sheppard.

Sheppard’a göre 19. yüzyılın başlarında tuhaf görülen, Alexis Bouvard’ın Uranüs’ün yörüngesine bakarak Neptün’ün varlığını ön görmesi yöntemi günümüzde artık benimsenen bir durum.

Ekibin Küçük Gezegen Merkezine göndermiş oldukları yeni cisimler 2014 SR349 gibi Oort Bulutu cisimleri sınıfına girer. Bunların hareketleri ve pozisyonları Gezegen X’in keşfini kolaylaştırabilir.

Carnegie Science


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*