3 Şubat 2018

Ama Bunlar Çok Daha Uzak

Ötegezegen keşifleri büyük bir sabır ve hızla devam ediyor. Bunlara nasıl gideceğiz, gidemeyeceksek neden aranıyor gibi abuk sorular yanıt bekleye dursun keşifler devam ediyor. Ancak; sayısı dört bine yaklaşan gezegenlere bir o kadar da aday gezegen sayısını da eklesek bu sayı çok ama çok az. Sadece Samanyolu’ndaki yıldız sayısını düşününce gezegen sayısının çok daha fazla olması gerekiyor. Elbette burada mevcut teknoloji ve bilimsel gelişmeler etkili. Teknolojimiz ne kadar ileri düzeyde olsa da bu açıdan bakıldığında kat edilmesi gereken çok yol var.

RX J1131-1231 gökadasının (merkezdeki) mikro mercek etkisi ile daha uzaktaki kuasarlar ortaya çıkarılıyor (kenarlarda parlayanlar). İşte bu merkezdeki gökadada trilyonlarca gezegen olduğu düşünülüyor. (University of Oklahoma)

Yeni bir keşif haberi belki ötegezegen keşiflerine yeni bir yöntem öneriyor. Çünkü ilk kez Samanyolu dışında ötegezegen keşfi yapıldı.

Bir astrofizik ekibi Samanyolu dışında bir ötegezegen kalabalığı belirledi. Astronomik keşiflerde yer yer önemli bilgiler sunan ve çok uzak cisimlerin gözlenmesine olanak sağlayan mikro algılama ile Oklohama Üniversitesindeki gökbilimciler kütleleri Ay ile Jüpiter arasında olan bir grup cisim belirledi.

Keşif NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi verileriyle gerçekleşti.

Keşif ekibinden Xinyu Dai: “Gökada dışında ilk ötegezegenleri keşfettiğimiz için heyecanlıyız. Mikro mercek tekniği kullanılarak belirlediğimiz bu küçük gezegenlerin kütlesini yüksek frekans imzaları ile belirledik. Bu adayların gezegen olduğunu gösteren önemli kanıtlarımız var” diyor.

Mikro mercek yöntemi -Samanyolu içindekilerde olmak üzere- küçük cisimlerin bile kütleçekimi nedeniyle oluşan yüksek büyütmeyi izlemeye dayanır. Bu da gökada üzerindeki modellemelerde eşsiz imzalar oluşturur. İşte yeni gezegenler bu yöntemle belirlendi. Şimdiye kadar yöntem yeni gezegen keşifleri için düşünülmemişti.

Ekip üyesi Eduardo Guerras: “Böylece mikro merceklemenin gökada dışındaki araştırmalarda kullanılabilecek güçlü bir yöntem olduğunu gösterdik. Gezegenler 3,8 milyar ışık yılı uzaktaki bir gökadada bulunuyor. Bu kadar uzaktaki bir gezegeni mevcut yöntemlerle ya da en iyi bilim kurgu senaryosunda bile görmenin olanağı yok. Tüm buna karşılık elimizdeki verileri inceledik ve varlıklarını ortaya çıkardık. Üstelik kütleleri hakkında da bilgimizin olması işin en keyifli kısmı” diyor.

Meraklısına makale adresi: Xinyu Dai, Eduardo Guerras. Probing Planets in Extragalactic Galaxies Using Quasar Microlensing. The Astrophysical Journal, 2018; 853 (2): L27 DOI: 10.3847/2041-8213/aaa5fb

Science Daily


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*