10 Ocak 2020

Antik Kuzey Yıldızındaki Tutulmalar

NASA’nın yeni ötegezegen avcısı olan TESS ile elde yeni veriler gökyüzünde oldukça rahat görülebilen Ejderha takımyıldızındaki Alfa Yıldızı ile sönük arkadaşı arasında sıralı tutulma olduğunu gösterdi. Gökbilimciler daha önce bunun ikili bir sistem olduğunu bilmelerine karşılık karşılıklı tutulma gerçekleştirmeleri tam bir sürpriz oldu.

Antik Kuzey Yıldızı olan Thuban (üst ortada dair içindeki) arkadaşı olan yıldızla 6 saat süren tutulma gerçekleştirdiği keşfedildi. (görüntü Stellarium 0.19.0 ile elde edilmiştir.)

Daha önce gözlenmemiş olmasına şaşıran gökbilimciler bunun nedeninin tutulmanın altı saat gibi kısa sürede gerçekleşmesi ve ana yıldızın çok parlak olmasına bağlıyor. Kepler’in dedektörleri bu parlak ışıkla anında dolacağı için tutulmaları maskeleyecek ve görülmesini engelleyecekti.
İki yıldız tutulma sonrası birbirinden oldukça uzaklaştığı ve yalnızca kütle çekim kuvvetiyle dengede kaldığını gösteriyor. Bu tür sistemler önemlidir, çünkü yıldızların birbirine göre çok farklı kütleleri ve boyutları oldukça iyi şekilde hesaplanabilir.

Thuban olarak bilinen Alfa Ejderha (Draco) yıldızı 270 ışık yılı uzaktadır. Alfa olmasına karşılık aslında Ejderha’nın dördüncü parlak yıldızıdır. Ünü ise 4700 yıl önce en eski Mısır piramitlerinin inşasındaki tarihsel rolde yatıyor.

O zamanlar Yer’in dönüş ekseni kuzey kutbuna en yakın Kuzey yıldızıydı. Bugün bu nokta yakınında Küçük Ayı takımyıldızının en parlak yıldızı Polaris yer almaktadır. Bu değişim Yer’in kendi ekseni çevresinde 26,000 yıllık döngüsel yalpalama yapmasıyla gerçekleşir.

Birincil yıldız Güneş’ten 4.3 kat daha büyük olup yüzey sıcaklığı 9700 0C derecedir. Bu da Güneş’ten %70 daha sıcak bir yıldız olması demektir. Beş kat daha sönük olan arkadaşı ise büyük olasılıkla birincinin yarı boyutundadır ve Güneş’ten %40 daha sıcaktır.

Yıldızların dansı (NASA’s Goddard Space Flight Center/Chris Smith (USRA))

Bu yayında 1 Yorum
  1. bahaettin arslan dedi ki:

    dans eden bir çift yıldız.bu iki yıldızın bukadar detaylı incelenmesi müthiş bir olay.verilen bilgiler çok önemli .ikili yıldızın birbirini dengelemeside başka bir olay.sanırım alfa centaure de ikili yıldız sistemine sahip.araştıracağım.teşekkürler.selamlar.

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

%d blogcu bunu beğendi: