11 Eylül 2015

Pluto’nun Ayrıntılı Fotoğrafları Gelmeye Başladı

NASA’nın Yeni Ufuklar uzay aracının bir yıl sürecek Pluto verileri iletimi başladı. Birkaç gün içinde alınan ilk görüntülerde yüzeyin sanılandan daha karmaşık olduğu görüldü.

Pluto_kuzey

Pluto’ya ekvatoru üzerinden baksaydınız Yeni Ufuklar’ın yolladığı bu manzarayla karşılaşırdınız. Pluto’nun kuzeybatısındaki, 1800 kilometre uzunluğundaki bu alan Cthulhu Bölgesi ile Sputnik Planum adı verilen buzlu ve parlak ovayı tüm yönleriyle gösteriyor. Yeni Ufuklar bu görüntüyü 14 Temmuz 2015’de Pluto’dan 80.000 kilometre uzaktayken aldı (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute).

Yeni Ufuklar uzay aracının iletmeye başladığı yüksek çözünürlüklü görüntüler piksel başına 400 metre çözünürlüğe sahip. Bu görüntüler Pluto’nun dağlarını, ovalarını daha ayrıntılı gösterdiği gibi yüzeyden akan azot buzunun yeni özelliklerini de ortaya çıkarıyor. Tıpkı Jüpiter’in Europa uydusunda görüldüğü gibi buzlu düzgün araziyi kesintiye uğratan aniden yükselen ve düzensiz görünümlü dağlar göze çarpıyor.

470 kilometre genişliğindeki bu alanın sağındaki düzlük Sputnik Planum düzlüğüdür. Ovanın kuzeybatısından itibaren kırık ve karışık bir arazi başlamaktadır (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute).

Southwest Araştırma Enstitüsü’nden (SwRI) Yeni Ufuklar (New Horizons) baş araştırmacısı Alan Stern: “Bu görüntülere bakarak Pluto’nun Güneş Sistemi’ndeki en karmaşık ve çeşitlilik gösteren yüzey şekillerine sahip olduğunu söyleyebilirim. Yeni Ufuklar’ın ilettiği görüntüleri görmeyen bir ressama ‘karmaşık bir Pluto yüzeyi çiz’ dense ancak bu kadar çizerdi” diyor.

NASA’nın Ames Araştırma Merkezi’nden Jeff Moore: “Elde ettiğimiz her bit veri Pluto yüzeyinin en az Mars kadar karmaşık olduğunu gösteriyor. Rastgele dağılmış dağlarla çevrili düzgün Sputnik Planum ovasında sert su buzu blokları üzerinde yüzen donmuş azot kitleleri olabilir” diyor.

350 kilometre genişliğindeki alanı göstren bu görüntü inanılmaz karmaşık bir yapıya işaret etmektedir. Bir yandan parlak sivri tepeler, diğer yandan koyu ve yaşlı kraterlerle dolu bölgenin tarihi çalışılmaya değecektir (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute).

Yeni Ufuklar’ın görüntüleri Pluto’nun yüzeyinin yaşlı ve genç kraterlerle dolu olduğu görülüyor. Hatta bunlar arasında rüzgârın oluşturduğu tepeler de bulunuyor.

Washington Üniversitesi’nden William B. McKinnon: “İnce atmosferi olsa da Pluto’daki rüzgâr tepeleri kafa karıştırıyor. Ancak Pluto’nun geçmişteki atmosferi daha kalın olabilir. Bu henüz yanıtı bilinmeyen bir soru” diyor.

Keşifler Pluto’nun yüzeyiyle sınırlı değil. Aynı zamanda uyduları Charon, Nix ve Hydra uyduları da gözlendi. Özellikle Charon’un jeolojik tarihini ortaya çıkaracak araçtaki ‘Uzun Menzilli Keşif Görüntüleyicisi’ (LORRI) verileri birkaç gün sonra alınmaya başlayacak.

Bazı özellikleri görmek için alacakaranlık çizgisi gerekir. Yeni Ufuklar uzay aracı gün batımından önce ve sonra aynı alanı fotoğraflayarak araştırmacılara büyük bir destek sundu. Kırmızı noktalı çizgi gece-gündüz ayrımını göstermektedir (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute).

Alınan görüntülerin bazılarındaki koyu ya da puslu alanlar Pluto’nun o bölgesindeki gece yaşandığını gösterir.

SwRI’dan John Spencer: “Alacakaranlık görüntüler Yeni Ufuklar’ın bonusu oldu. Bu görüntüler eşliğinde birçok jeolojik çalışma gerçekleşebilir” diyor.

Yeni Ufuklar şu anda Dünya’dan yaklaşık 5 milyar kilometre ve Pluto’dan 69 milyon kilometre uzakta bulunuyor. Sağlığı yerinde olan araç Kuiper Kuşağı’nın içine doğru olan yolculuğunu sürdürüyor.

NASA/New Horizons

Pluto’ya 770.000 km yani yakın geçişten 16 saat önce alınan bu fotoğrafta Pluto’nun puslu katmanları iki farklı şekilde görülüyor. Bu sırada Güneş fotoğrafa göre Pluto’nun sağ üstündeydi. Soldaki ham görüntünün işlenmesiyle üretilen sağdaki görüntü eşliğinde atmosferin ayrık katmanları görülmüş ve yüzeyden yukarı tırmanan dağların yerleri ortaya çıkarılmıştır. Benzer durum Dünya’da dağların arkasında batan güneşten sonra gökyüzünde görülür (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute).

Charon’un bu görüntüsü aracın 14 Temmuz 2015 günü Pluto’ya en yakın konuma 10 saat kala alınmıştır. Yüzeyde tektonik kırılmanın olduğu izlenimi veren görüntüde sağ altta nispeten yumuşak ve kırık ovalar, sağda batık araziyi çeviren dağlar, üstteki koyu rengiyle kuzey kutbu da olmak üzere Charon birçok farklı yüzey özelliklerine sahiptir (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute).


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*