12 Kasım 2010

Bilardo Yıldız Sistemi

NN Serpentis – Bilardo yıldız sistemi. (Mark A. Garlick-Warwick Üniversitesi)

Sheffield Üniversitesi ve Warwick Üniversitesi gökbilimcileri alışılmadık bir yıldız sistemi  keşfettiler. Sistem ise “bilardo oyunu” gibi davranıyor. Gökbilimcile keşfi birkaç teleskop kullanarak gerçekleştirdiler. İngiliz gökbilimciler adına ULTRACAM dedikleri gökbilimsel bir kameradan yaptıkları gözlemler ve elde ettikleri veriler ışığında bilardo sistemini keşfettiler.

NN Serpentis adı verilen ikili yıldız sistemi 1670 ışık yılı uzağımızda bulunuyor. NN Serpentis biri beyaz cüce diğeri kırmızı cüce olan birbirine son derece yakın konumlarda bulunan iki yıldızdan oluşuyor. Aynı düzlemde yer alan ikili her 3 saat 7 dakikada bir birbirinin çevresinde dolanıyor.

Böyle iki yıldızın en az bir gezegeni olabileceği düşünülüyordu. Ancak yıldızların yörüngelerindeki tuhaf tedirginlik nedeniyle daha fazla gezegen olduğunu gösterdi. 6 Jüpiter kütlesindeki dev gaz gezegen ikili yıldız çevresinde 7,75 yılda, 1,6 Jüpiter kütleli diğer ise 15,5 yılda dolanıyor.

Sistemin genel şekli ve nasıl oluştuğunu anlamaya çalışan İngiliz ekibinin aklına bilardo oyunu geldi. Warwick Üniversitesi Fizik Bölümü’nden Prof. Marsh Tom: “Kırmızı cücenin yörüngesinde bulunan ve birbirinden kütlece farklı olan iki gaz devi aslında aynı boyutlarda olabilir. Böylece biri sarı ve mavi renklerde iki top ile kırmızı cüceyi temsil eden kırmızı bir top ve beyaz isteka topu olan beyaz cüceden oluşan bir bilardo sistemini hayal edebiliriz” diyor.

Yıldız sistemi gökbilim açısından son zamanlarda çeşitli değişimlere uğramış olabilir. Beyaz cücenin yörüngesinde şiddetli değişiklikler oluşmuş olabilir.

Sheffield Üniversitesi’nden Prof. Vik Dhillon: “Değişim milyonlarca yıl önce bu gezegenlerin anası olan ana yıldızın ömrünün sona ermesiyle başlamış diyebiliriz. Büyüyen ve dev bir kırmızı yıldız haline gelmiş olan yıldız bize gezegenler ile yıldız arasındaki çok büyük boşluğu açıklıyor. Başka bir fikir ise gezegenlerin yakın zamanda oluştuğu yönündedir. Her iki durumda da yıldız ve gezegenlerin aslında sistemin kalbi olan beyaz cüce tarafından başlatıldığını ve büyük bir değişim geçirdiğini gösteriyor” diyor.

Kaynak: Science Daily


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*