9 Kasım 2012

Bombardıman Altındaki Yıldız

Kuyrukluyıldızlar tarafından bombardıman edilen bir karasal gezegenin resmi. (NASA/JPL-Caltech)

Balina (Cetus) takımyıldızındaki 200 ışık yılı uzaklıktaki 49 CETI adlı bir yıldız milyonlarca yıldır her altı saniyede bir kuyrukluyıldızlar tarafından bombardıman ediliyor.

Gökbilimciler geçtiğimiz son otuz yıl içinde yüzlerce yıldızın çevresinde tozlu diskler keşfetti. Bunlardan sadece ikisinin (49 CETI bunlardan biri) yörüngesinde büyük miktarda gaz olduğu belirlendi.

Yaklaşık bir milyon yıl yaşındaki bu genç yıldızların yörüngesindeki gaz ve toz diskleri birkaç milyon yıl içinde ve genellikle de ilk 10 milyon yılda dağılma eğilimindedir. Bununla birlikte 49 CETI yörüngesindeki büyük karbonmonoksit molekül bulutunun dağılmış olması gerekirdi.

Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi’nden (UCLA) fizik ve astronomi profesörü Benjamin Zuckerman: “49 CETI’nin 40 milyon yıl yaşında olduğunu biliyoruz. Buna göre çevresindeki bu gazın dağılmış olması gerekirdi. Ancak bu yaşına karşılık yörüngesinde muazzam bir bulut var” diyor.

Georgia Üniversitesi’nden fizik ve astronomi alanında çalışan Doç.Inseok Song, 49 CETI çevresindeki toz ve gaz bulutunun Güneş Sistemi’ndeki Neptün ötesi bölge olarak adlandırılan Kuiper Bölgesi gibi bir bölgeden geldiğini söylüyor.

Kuiper Kuşağı’ndaki Pluto dahil cisimlerin kütleleri toplamı Dünya’nın kütlesinin onda biri kadardır. Ancak 4,5 milyar yıl önce Dünya’nın oluştuğu dönemde bölgedeki cisimlerin kütlesi Dünya kütlesinin 40 katı fazlasıydı. Zamanla bu cisimler çeşitli nedenlerle azaldı.

49 CETI’nin Kuiper Kuşağı ise 400 Dünya kütlesinde ya da 4000 Güneş Sistemi Kuiper Kuşağı kütlesindedir.

“Yaşları 30 milyon yıl olan yüzlerce trilyon kuyrukluyıldız 49 CETI çevresinde dolanıyor. 2 km büyüklüğündeki trilyonlarca kuyrukluyıldızın yıldızın çevresinde uçuştuğunu ve birbiriyle sürekli çarpıştıklarını düşünün” diyor Zuckerman. Bunlar muhtemelen Güneş Sistemi’ndeki kuyrukluyıldızlardan daha fazla karbon monoksit gazı içeriyor. Çarpıştıklarında bu gaz serbest kalıyor. Bu yıldızın çevresindeki kuyrukluyıldızlar arasındaki çarpışmalar inanılmaz sayıdadır.

“Biz kuyrukluyıldızların her altı saniyede bir yıldızla çarpıştığını hesapladık. Bu hesaba ben de şaşırdım. Bu rakam ilk bir milyon yıl olsaydı şaşırtıcı olmazdı. Bu çarpışmaların 10 milyon yıl ya da daha fazla süredir devam ettiğini düşünüyoruz” diyor.

Zuckerman ve iki arkadaşı 1995 yılında Güney İspanya’daki Sierra Nevada dağlarındaki bir radyo teleskopunu kullanarak 49 CETI çevresindeki gazı keşfetmişti. Geçen 17 yıl süre içinde bu gazın kökeniyle ilgili bir açıklama yapılamamıştı.

Science Daily


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*