12 Aralık 2009

Çarpışan Gökadalar

Üç farklı teleskopla elde edilmiş çarpışan iki gökadaya ilişkin görüntü. Fotoğrafın ortasındaki büyük gökada NGC-6872’dir. Bu gökadanın hemen üstünde daha küçük görünen ise IC-4970 gökadasıdır.

Yeni bir görüntü NGC-6872 ve IC-4970 gökadaları arasında süren çarpışmayı  üç farklı teleskopla elde edilen verilerin birleştirilmesiyle elde edildi: Chandra ile X-ışını görüntüsü, Spitzer ile kızılötesi görüntü ve ESO’nun Çok Büyük Teleskobu (VLT) ile de görünür ışık (kırmızı, mavi ve yeşil dalga boylarında) ile alınan görüntü.

Gökbilimciler gökadaların merkezlerinde süper kütleli karadelikler bulunduğunu düşünüyor. Bu karadelikler ve gökadaların birbirlerine bağlı gelişimlerinin ve aktif gökada çekirdeklerinin çevrelerini etkilemesinin nasıl olduğu araştırıldığından bu tür gözlemler önem kazanıyor.

Chandra ve Spitzer’den elde dilen görüntülerde IC-4970’in gaz ve tozdan oluşan ağır aktif gökada merkezi açıkça görünüyor. VLT gibi bir teleskopla ise bu bölge daha küçük görünecektir. X ve kızılötesi ışınlar buradaki gaz ve toz bulutlarını aşarak karadeliğin çevresindeki merkezi bölgeye kadar uzanır. Böylece gökada merkezleri oldukça parlak görünür.

Chandra Görüntüsü (X Işını dalga boyu ile)
Spitzer görüntüsü (kızılötesi dalga boyu ile)
ESO’nun VLT ile alınmış görünür ışık dalga boyu görüntüsü

IC-4970’in çevresindeki toz ve gaza karşılık Chandra görüntüleri, IC-4970’in yeteri kadar sıcak gaz ile çevrili olmadığını gösteriyor. Aksine merkezi genişlemektedir. Merkezdeki karadelik neyle beslenmektedir? Yanıt yakınındaki NGC-6872’de yatıyor. İki gökada çarpışma evresinde olduklarından, büyük bir olasılıkla IC-4970, NGC-6872’nin soğuk gazlarını kendine çekerek karadeliğini besliyor. (Chandra’nın görüntüsünde gaz geçişi görünüyor.)

Gökadalar bizden 180 milyon ışık yılı uzaklıkta yer alıyor. Görüntüler 21 saatlik bir çalışma ile alınmış.

Kaynak: Chandra


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*