28 Mayıs 2013

Çarpışan ve Yıldızlarla Dolu İki Gökada

NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu iki güzel gökada görüntüsü yayınladı. İlki çarpışan -biri parçalanmış- iki gökada, diğeri yıldızlarla dolup taşan bir gökada.

İlk görüntü çarpışan iki gökadayla ilgili:

Hubble, biri parçalanmış çarpışan iki gökadanın görüntüsünü yayınladı.

Hubble, 300 milyon ışık uzaklıktaki, biri parçalanmış çarpışan iki gökadanın görüntüsünü yayınladı. (ESA/Hubble & NASA)

Hubble sarmal bir gökadanın merceksi başka bir gökada ile kozmik birleşme sürecini yakaladı. Çarpışma nedeniyle gökadanın sarmal kollarından biri görüntünün dışına kadar uzanıyor.

Görüntü çarpışmayla ilgili çok fazla kanıtı barındırıyor. Birleşme sonucunda parlak yıldızlardan oluşan bir kuşak, yukarı doğru uzanmaktadır. ESO 576-69 olarak bilinen tüy benzeri cismin merkezindeki parlak nokta, görüntüyü eşsiz kılmaktadır. Bu kısmın çarpışma sırasında sistemden kopan ve gel-git kuvvetleri nedeniyle parçalanan, eski sarmal gökadanın çekirdeği olduğu sanılıyor.

İkinci görüntü ise yıldızlarla dolup taşan bir gökada:

Yıldızlarla dolup taşan gökada. Mavi renk, bol yıldız doğumuna sahne olan bölgeleri gösteriyor. (ESA/Hubble & NASA, M. Hayes)

Bu güzel ışıl ışıl sarmal J125013.50+073.441.5 kodlu gökadadır. Farklı yönlere uzanan puslu ve bulanık çizgi oluşturan malzemeyi gökada yutuyor gibidir. Yıldızlarla dolup taşan gökadalar olağanüstü yüksek miktarlarda yıldız oluşturan gökadalara verilen genel addır. Yeni yıldızların doğduğu bölgeler görüntüde parlak mavi renkle gösterilmiştir.

Yıldızlarla dolup taşan gökadalar (starburst galaxy) galaktik evrim ve yıldız oluşumları hakkında çok bilgi saklamaktadır. Bu gökadalar yeni yıldızlar oluşturmak için büyük miktarlarda gaz barındırır. Başlangıçta büyük bir hızla yıldız oluşturan gökadalardaki gaz miktarı azaldıkça yıldız doğumu da yavaşlar. Hubble tarafından görüntülenen diğer yıldızlarla dolup taşan gökadalardan Anten ve M82‘deki yıldız oluşumu Samanyolu’na göre 10 kat fazladır.

Bu veriler, yıldızlarla dolup taşan gökadalardaki ışınım ile madde arasındaki etkileşimi araştıran LARS (Lyman Alpha Reference Sample) adlı çalışmanın bir parçası olarak Hubble’ın Geniş alan Kamerası 3 ile elde edilmiştir.

Hubble/ESA

Hubble/NASA


Bu yayında 1 Yorum
  1. Fehmi Bucakhan dedi ki:

    Galaksilerin evrimini ve yıldız oluşumunun seyrini anlatan bu güzel makale için teşekkürler….

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*