14 Mart 2013

CERN: Higgs Tamam!

higgsGeçtiğimiz yıl Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’ndaki ATLAS ve CMS deneyleri sonuçlarına göre ‘büyük olasılıkla’ keşfedildiği belirtilen Higgs bozonuyla ilgili yeni sonuçlar açıklandı. Buna göre öncekine oranla iki buçuk kat daha fazla veri ışığında parçacıklara kütle kazandıran Higgs bozonuna rastlandığı belirtildi.  Ancak görülenin kuramın öngördüğü birkaç Higgs bozonundan hangisi olduğu bilinmiyor.

Anlaşılan bu sorunun yanıtı için bir süre beklemek gerekecek.

Stanmdart modele göre Higgs bozonu bir spine sahip değil. Bu haliyle parçacıklara eşlik ederek onlara kütle kazandırıyor. CMS ve ATLAS deneyleri de bu görüşü doğrular nitelikte sonuçlar gösterdi. Başka bir ifadeyle parçacıkların birbiriyle etkileşimleri Higgs bozonunun varlığına işaret etmektedir.

CMS deneyi sözcüsü Joe Incandela: “2012 verileriyle ulaştığımız ön sonuçlar müthiş. Önümüzde daha uzun bir yol olmasına karşılık artık Higgs bozonunun varlığından eminiz” diyor.

ATLAS deneyi sözcüsü Dave Charlton: “Bu sonuca ulaşmak için pek çok özel kişi büyük çaba gösterdi. Onlar standart modelin işaret ettiği türden spin-parite özellikli Higgs bozonunun varlığını belirledi. Şimdi de ölçüm aşamasına geçildi” diyor.

Higgs bozonunun tespiti oldukça zor. Her olay için 1 trilyon dolayında proton-proton çarpışması gerçekleştirilir ve ardından elde edilen muazzam miktardaki deneysel veri yorumlanır. Verilerin yorumlanması ve açıkta kalan kısımların kapanması için işlenecek daha çok veri bulunuyor.

CERN

Not: Higgs bozonuyla ilgili ayrıntılı bir yazıya kuark.org adresinden ulaşabilirsiniz.


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*