1 Temmuz 2010

Chandra’dan Yeni Bir Keşif

3.9 milyar ışık yılı uzaklıktaki CID-42 nesnesi. Görüntüdeki mavi renk Chandra ile altın rengi ise Hubble Uzay Teleskopu ile elde edildi.

Hubble, XMM Newton, dünya üzerinde kurulu birkaç teleskop ve Chandra X-Işını Teleskopu’nun ortak çalışması yeni bir gökada çarpışmasını ortaya çıkardı. Buna göre gökadalardaki karadelikler birkaç milyon yıl önce birleşmiş ve bu birleşmeden dolayı oluşan kütle çekim dalgalarının etkisi üçüncü karadeliği merkezden uzaklaştırmış.

Görüntüdeki altın rengi Hubble ile elde edilen görüntüyü, mavi renk ise Chandra ile elde edilen görüntüyü gösteriyor. Görüntülerin birleşmesiyle ortaya çıkan yeni fotoğrafa konu olan nesne ise 3.9 milyar ışık yılı uzağımızda yer alıyor.

Gökadanın uzun kuyruğu çarpışmanın yakın zamanda, yalnızca birkaç milyon yıl önce gerçekleştiğini gösteriyor.

Chandra ve XMM Newton’dan alınan X-ışını dağılımına göre demir açısından zengin olan ve gökadanın diğer tarafındaki gaz, bizden uzaklaşma eğiliminde. Bu da, gazın gökadanın diğer tarafında bulunabilecek bir karadeliğe düştüğünü gösteriyor olabilir.

Bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde iki farklı fikir ortaya çıkıyor. İlkine göre üçlü bir karadelik sistemi karşılaşmış olabilir. Buna göre iki gökada arasında gerçekleşen çarpışma sonucunda bu gökadaların karadelikleri yeni bir gökadayı oluşturdu. Bu karadeliklerin birleşmesine fırsat kalmadan başka bir gökada daha çarpışmaya katıldı.

Üç karadeliğin arasındaki savaş, hafif olanın uzaklaşmasıyla sona erdi. Merkezdeki kaynağın sol altında görülen ışık kaynağı, aktif gökada çekirdeğindeki maddeden dışarı fırlamış ve karadeliğe doğru yönelen kısmı gösteriyor. Sağ üstteki kaynak ise iki karadeliğin birleşmesiyle yeni karadeliği oluşturan aktif gökada merkezini gösteriyor.

Buna göre sağ üstteki aktif gökada merkezinden çıkan yüksek hızdaki X-ışını rüzgarı sol alttaki aktif gökada çekirdeğine doğru yöneliyor. Ayrıca sağ üstte gaz ve toz disklerinden dolayı gizlenmiş başka bir aktif gökada çekirdeği olduğu da düşünülüyor. X-ışını rüzgarları burada gizli bir çekirdek olduğunu gösteriyor.

İkinci düşünce ise, gökadanın merkezinde bulunan iki süper kütleli karadeliğin birleştiği yönündedir. Bu süreçte yayılan kütle çekim dalgaları nedeniyle merkeze doğru iki karadelik birleşmek üzere yöneliyor. Dışarı atılan üçüncü karadelik ise merkezdeki iki karadeliğin sol altında gökada merkezinden uzaklaşan bir yıldız kümesinin içindedir.

Gelecekte yapılabilecek ayrıntılı gözlemle bu iki senaryodan hangisinin doğru olduğunu ortaya çıkarabilecek.

Kaynak: Chandra


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*