16 Eylül 2011

Çift Yıldızlı Dünya Bulundu

Hayaldi gerçek oldu.

Kepler16

Yıldız Savaşları filmindeki çift yıldızlı dünya gibi Kepler-16b’de de çift gün batımı gerçekleşiyor. (NASA/JPL-Caltech/T.Pyle)

30 yıl önce Yıldız Savaşları (Star Wars) filminde canlandırılan çift gün batımına sahip gezegen gerçek oluyor. NASA’nın Kepler Uzay Teleskopu ikili yıldızın çevresinde dolanan bir gezegen keşfetti. Sistem 200 ışık yılı uzağımızda bulunuyor.

Yıldız Savaşları filmindeki ‘Tatooine’ gezegeninin tersine bu gezegen gaz ve kayalık karışımından oluşmuş ve oldukça da soğuk. Ancak keşif gökadamızda bulunan gezegen çeşitliliğini arttırdığı için önemli. Daha önce bu tür çiftine yörüngeli (circumbinary) gezegenlerin var olması gerektiği ortaya sürülmüş ancak şimdiye kadar bunlardan bulunamamıştı. Kepler gezegeni bir yıldızının önünden geçerken yıldızın parlaklığını azalttığı için keşfedebildi.

Keşif ekibinden William Borucki: “Bu keşifle birlikte gezegen sistemleri arasında yeni bir sınıf doğdu” diyor. “Gökadamızdaki yıldızların çoğunluğunun ikili olduğu düşünülürse yaşamın sadece tek yıldızlı sistemlerde aranmaması gerektiği ortaya çıkıyor. Bu keşifle birlikte bilim insanlarının kuramı teyit edilmiş oldu.”

Kaliforniya’daki Mountain View SETI Enstitüsü başkanı Laurance Doyle başkanlığındaki ekip 150 000’den fazla Kepler verisini inceleyerek gezegen arıyor. Kepler Dünya büyüklüğünde ve yıldızının yaşam bölgesinde bulunup sıvı suyu tutma özelliğine sahip gezegenleri bulma yeteneğine sahip.

Kepler 16 sistemindeki gezegen yörüngesinde dolanırken, küçük yıldızın büyük yıldızın önünde durmasıyla birincil tutulma ve büyük yıldızın küçük yıldızın önünde durduğunda ise ikincil tutulma gerçekleşir.

Gökbilimciler sistemin parlaklığını etkileyen ve geniş bir yörüngeye sahip üçüncü bir nesne olacağını düşündüler. Bu nesne her iki yıldızı da içine alan geniş bir dairede dolanıyordu.

Yıldızların kütle çekimi ve tutulma zamanlarındaki değişimler üçüncü bir nesnenin varlığını ortaya koydu. Çok küçük olan kütle çekiminin nedeninin küçük bir kütleye bağlı olduğu belirlendi. Sonuçlar 16 Eylül’de Science Dergisi’nde yayınlandı.

Doyle: “Bu tür örten çiftlerde yıldızların büyüklüğünü gezegen büyüklüğünü anladığımız geçişlerden çıkarırız. Kepler-16, yıldız tutulmaları ve gezegen geçişleri ile ilgili her iki veriyi de içeriyor” diyor.

Satürn boyutlarındaki Kepler- 16b, yaşamı barındıramayacak kadar soğuk ve yarı gaz yarı kayadan oluşmuş bir gezegen. Ana yıldız, Güneş’ten daha küçük. Yıldızların biri Güneş’in % 69’u diğeri % 20’si kadar. Yıldızlar Güneş’ten daha soğuk olduğu için de gezegen yaşam alanı dışında bulunuyor. Gezegenin yörünge dönemi ise Venüs’ün 225 günlük yörünge dönemine yakın: 229 gün.

Lucasfilm Ltd’den San Francisco Industrial Light & Magic görsel efektler uzmanı John Knoll: “Çoğu zaman bilimsel keşiflerin arkasında büyük bir hayal dünyası yatar. Öyküyü dile getirenlerin bu keşiflerle birlikte heyecanlandıklarından kuşkum yok. Hayallerimizi daha öteye taşıyarak zihinlerimize yeni olanaklar sunmalıyız” diyor.

 NASA Science


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*