24 Eylül 2010

Deniz Kulağı Bulutsusu’ndan Bir Kesit

Hidrojen bulutlarıyla kaplı olan Deniz Kulağı Bulutsusu (Lagoon Nebula-M8) genç yıldız oluşum bölgelerindendir. (NASA-ESA/Hubble)

Hubble Uzay Teleskopu ile alınan bu görüntüde Deniz Kulağı Bulutsusu’nun (Lagoon Nebula, Messier-8) kalbi (merkezi) görülmektedir. Parlak toz ve gaz bulutunu sürekli ışınım bombardımanına tutan yeni yıldızlar bulutun ardında kendini saklamaktadır.

Hubble Uzay Teleskopu’nun yeni nesil kamerası ile bulutun kalbinin derinliklerindeki sıcak genç yıldızlardan yayılan ışınım ile parlayan gaz ve tozun bir görüntüsü yakalandı.

Kulağı andıran yapı daha geniş ölçekli görüntülerde kendine yer bulurken yakından çekilen görüntülerde burada olduğu gibi görülmez. Ancak burada da bulutsunun yakın görüntüsü dalgalı ve kumlu halini gösteriyor.

100 ışık yılı uzunluğunda olan Messier 8 (M8), 4-5 bin ışık yılı uzaklıkta Yay (Archer) takımyıldızında yer alır. Hidrojen gazından oluşan bulutlar yavaşça çökerek yeni yıldızlar oluştururken kendilerini çevreleyen bulutu önce morötesi sonra kızılötesi ışınımla aydınlatır.

Morötesi ışınımın gelgit etkisi nedeniyle bulutsu da ince kollar ve kıyı şeridi gibi zayıflamış gaz ve toz bölgeleri de bulunur.

Deniz Kulağı Bulutsusu’nu inceleyen gökbilimciler gaz bulutlarındaki kütle artışıyla birlikte yeni yıldız oluşumlarının gerçekleştiğinin kanıtlarını buldular.

Madde diskiyle çevrili olan genç yıldızlar arada sırada dışarıya gaz fışkırtır. Bunlardan birkaç örnek son beş yılda görülen ve Herbig-Haro nesneleri olarak bilinen hidrojence zengin bölgelerde keşfedildi.

Samanyolu’nun merkezinde bulunan Deniz Kulağı Bulutsusu karanlık bir yerde çıplak gözle görülebilir. Çıplak gözle sadece belli belirsiz bir bulut şeklinde görülür.

Bulutsu ilk kez 18. yüzyılda Fransız Gökbilimci Charles Messier’in hazırladığı katalogda yerini aldı. Ancak kullandığı küçük mercekli teleskopla elbette Hubble’ın elde ettiği gibi muhteşem bir görüntü elde edemezdi.

Kaynak: Hubble-ESA


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*