14 Haziran 2016

En Büyük Çift Yıldızlı Gezegen

Standartın dışına çıkan bir cismi gözlemek ya da keşfetmek ses getirir. En büyük, en küçük, en sıcak, en soğuk vb özelliklere sahip bir gökcismi her zaman dikkat çeker. Yeni keşif de böyle sıra dışı bir durumla ilgili. Bir çift yıldız çevresinde dolanan gezegen keşfetmek sıra dışı bir olaydır. Hele bir de o gezegen çift yıldızlı gezegenler içinde şimdiye kadar keşfedilenlerin en büyüğü olursa…

kepler1647

Ressam gözüyle çift yıldızlı gezegen geçiş yaparken (Lynette Cook).

İşte tüm dikkatleri şimdi üzerine topladın Kepler-1647b…

Gözlerinizi Kuğu takımyıldızı yönündeki bir çift yıldıza çevirin ve buradaki büyük bir gezegen hayal edin. Ne denli büyük olursa olsun başka bir yıldızın çevresinde dolanan bir gezegeni çıplak gözle göremezsiniz. Şimdiye kadar keşfedilmiş çift yıldızlı en büyük gezegen olma unvanını elde eden Kepler- 1647b, NASA’nın Kepler Uzay Teleskopu verileriyle keşfedildi.

Hemen hemen Dünya ile benzer yaşta yani 4,4 milyar yıl yaşında olan Kepler-1647b, 3700 ışık yılı uzaktadır. Çevresinde dolandığı yıldızı bizimkinden biraz daha büyük, diğer yıldızı ise daha küçüktür. Geçiş yöntemiyle tespit edilen gezegen neredeyse Jüpiter kütlesinde ve çapındadır.

Şimdiye kadar keşfedilmiş çift yıldızlı gezegenlerin en büyüğü unvanı Kepler-1647b’de (Lynette Cook).

İki yıldızlı yörüngesi olan gezegenler ünlü “Yıldız Savaşları” (Star Wars) filmindeki kahraman Luke Skywalker’ın “Tatooine” gezegenini akla getirir. Kepler verilerini inceleyen gökbilimciler bir gezegen yıldızının önünden geçerken algılanan yıldızın ışığındaki küçük azalmayı tarayarak sonuca ulaşmaya çalışır (Bu azalma miktarı en fazla binde 2 seviyesindedir).

San Diego State Üniversitesi’nden (SDSU) gökbilimci William Welsh: “Tek yıldızların çevresindeki gezegenleri bulmak çok daha zordur. Çünkü geçiş zamanları düzenli değildir, süresi ve hatta yıldıza olan uzaklığına bağlı olarak derinliği değişebilir” diyor.

Çift yıldızlı gezegenlerin yörüngeleri. Kırmızı Kepler-1647b’ye aittir. Mavi ve gri daireler ise diğer gezegenlerin yörüngelerini göstermektedir (B. Quarles).

SDSU’dan gökbilimci Jerome Orosz: “Büyük gezegenlerin yörünge dönemleri de uzun olur, küçüklerin ise daha kısa. Bu nedenle kısa yörüngeye sahip büyük gezegenleri keşfetmek daha kolaydır” diyor.

Gezegen ana yıldızı çevresindeki yörünge dönemi 1107 gün (yaklaşık 3 yıl) olarak hesaplandı. Gezegenin yörünge eğimi başka bir gezegenin varlığını da işaret etmektedir. Üstelik bu olası gezegenin yıldızın yaşam alanı içinde olması gerekiyor.

Kepler-1647b Jüpiter gibi gaz devi olduğundan yaşam için uygun yerlerden değildir. Buna karşılık eğer uyduları varsa yaşamı destekliyor olabilir.

NASA/Goddard


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*