16 Eylül 2015

Enceladus’u Saran Okyanusun Yeni Kanıtı

NASA’nın Satürn ve uydularını izleyen Cassini aracı verilerini inceleyen araştırmacılara göre Enceladus uydusunun buzlu yüzeyinin altında kesinlikle okyanus bulunuyor. Araştırmacılar okyanusun varlığını uydunun çok küçük salınımlar yapmasına bağlıyor.

enceladus_katman

Uydunun özellikle güney kutbu dolayında gözlenen yüzeydeki kırıklardan püsküren maddenin sıvı su, buzlu parçacıklar ve basit organik maddelerden oluştuğu daha önce belirlenmişti.

Cassini verileriyle gerçekleşen önceki çalışmalarda güney kutup bölgesinin altında sıvı sudan oluşmuş deniz olabileceği üzerinde durulmuştu. Aracın uydunun bu bölgesine yaptığı yakın geçişlerde elde edilen kütle çekimi verileri küresel bir denizin varlığını işaret etmişti. Öncekilerden bağımsız şekilde eldeki kanıtlara göre gerçekleşen yeni çalışma ile okyanusun varlığı onaylanmış oldu.

Cornell Üniversitesi’nden Peter Thomas: “Elimizde yılların ve çeşitli disiplinlerin verileri vardı ve hepsini kullanarak bir sonuca ulaşmak zor oldu. Ancak sonuçtan eminiz” diyor.

Araştırmacıların elinde 2004’ten bu yana Satürn Sistemini inceleyen Cassini’nin yedi yıllık eşsiz arşivi vardı. Uydunun yörüngesi ve kendi eksenindeki dönüşü nedeniyle yüzeyde oluşan küçük değişimler, oldukça hassas bir şekilde ve özellikle kraterler temelinde görülmeye çalışıldı.

Sonuçta Enceladus’un Satürn çevresindeki yörüngesinde küçük ama ölçülebilir büyüklükte yalpaladığı fark edildi. Enceladus gibi Satürn çevresindeki uydular dev gezegene bir yaklaşıp bir uzaklaştığından, kusursuz bir küre şekline sahip değildirler. Yörüngelerindeki hızları Satürn’e olan konumlarına göre bazen artar bazen azalır.

Cassini çalışma ekininden SETI Enstitüsü’nden Matthew Tiscareno: “Uydunun çekirdeği ile yüzeyi arası katı olsaydı bu yalpalama ölçülemeyecek kadar küçük olacaktı. Yalpalamanın ölçülecek büyüklükte olması bu alanın sıvı maddeyle dolu olduğunu gösterir” diyor.

Uydunun iç kısmında üretilen fazla ısının nedeni Satürn’ün güçlü çekimi olabilir.

Berkeley’deki Kaliforniya Üniversitesi’nden Uzay Bilimleri Enstitüsü bilimcilerinden Carolyn Porco: “Şimdi Enceladus hakkındaki bilgimiz bir adım daha öteye gitti. Bu bilgi diğer gezegenlere gelecekte yapılacak uzun ömürlü yörünge araç keşiflerinde yüzeyin içine dalış yapılabileceğini gösteriyor” diyor.

Enceladus’un hikâyesi Cassini’nin büyük başarı sağladığı alanlardan biridir. Bilim insanları ilk kez 2005’te buzlu uyduda tüysü izler tespit etmişti. O zamandan bu yana uydunun özellikle güney bölgesinden fışkıran maddenin yapısı tartışılır olmuştur. En son bu maddenin okyanusun dibindeki termal etkinlikle oluştuğu önerilmişti.

Cassini 28 Ekim’de Enceladus’a şimdiye kadar ki en yakın geçişini yapacak. Araç bu tarihte uydu yüzeyinin sadece 49 kilometre yakınından geçecek.

NASA


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*