23 Kasım 2010

EPOXI Hartley 2’de Ne Buldu?

Hartley 2’den yayılan buz parçacıklarının oluşturduğu bulut. (3 boyutlu görüntü linkini haberin sonunda bulabilirsiniz.) (NASA/JPL-Caltech/UMD)

Bilim insanları EPOXI aracı ile Hartley 2 kuyruklu yıldızında görülen jetlerin kaynağının yüzeydeki toz ve gaz olduğunu belirledi. Görüntüler NASA ve diğer bilim insanlarınca incelenmeye devam ediyor.

Şekli fıstığa benzetilen Hartley 2 kuyruklu yıldızından fırlayan buz parçacıklarının büyüklükleri bir golf topunun büyüklüğünden basketbol topu büyüklüğüne kadar değişiyor. Aynı zamanda farklı bir sürecin gerçekleştiği orta kısımda ise su buharı çıkışı gözlendi. Bu yeni bilgiler gerek kuyruklu yıldızların gerekse de gezegenlerin doğasının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlıyor.

Uzay aracı daha önce ziyaret ettiği kuyruklu yıldızlar ile Hartley 2 verilerini de karşılaştırıyor. EPOXI 2005 yılında Tempel 1’de gerçekleşen bir patlamayı yakalamıştı.

Boyutları 3 cm ile 30 cm arasında değişen kar topları manzarası. (NASA/JPL-Caltech/UMD/Brown)

Maryland Üniversitesi’nden Michael A’Hearn: “Bir kuyrukluyıldızda karbondioksit gazı bulutu jetlerinin çevresindeki buz parçalarını ilk kez gördük. Böylesi parçacıkları daha önce Tempel 1’de de aramış ancak görememiştik” diyor.

Yeni bulgular Hartley 2’nin çekirdeğinin Tempel 1 ve diğer üç kuyrukluyıldızdan farklı olduğunu gösteriyor. Hartley’i anlamanın yolu karbondioksit ve düzgün ancak sert yüzeyini ısıtan güneş ışığının etkisiyle buharlaşan sudan geçtiği düşünülüyor.

Brown Üniversitesi’nden Pete Schultz: “Çekirdeği çevreleyen yapıları görünce afalladık. Üç boyutlu görüntüde çekirdeğin önünde ve arkasında görülen kristal kar küreleri burada kartopları olduğunu ortaya çıkarmaktadır” diyor.

Hartley 2’nin yüzeyinin büyük bir bölümü Tempel 1 gibidir. Kuyrukluyıldızın düz bir alanından dışarı kaçan tozun su buharı ile birleştiği görülmektedir. Ancak Hartley 2’nin düz olmayan, pürüzlü yüzeylerindeki buz parçacıkları ile karbondioksit jetleri ise çok farklı.

İki kuyrukluyıldızın büyüklüğünün karşılaştırılması. Tempel 1 kuyrukluyıldızı 7,7 km’lik bir uzunluktayken Hartley 2’nin uzunluğu 2,2 km. (NASA/JPL-Caltech/UMD)

Maryland Üniversitesi’nden EPOXI görevinden sorumlu müdür yardımcısı Jessica Sunshine: “Karbondioksit jetleri ve dışarı püsküren su buzu nedeniyle pürüzlü yüzeylerin çevresinde buz ve kar bulutları oluşuyor” diyor ve ekliyor: “Pürüzsüz orta alanın altında su buzu ve su buharı görüyoruz. Su buharı kuyruklu yıldızın gözenekli yapısı nedeniyle ortaya çıkıyor.”

EPOXI projesi yöneticisi Tim Larson ise EPOXI aracının hala görevi başında olmasının şaşırtıcı olduğunu belirtiyor.

Bilim insanları kuyruklu yıldızdaki kar fırtınalarının ne kadar süredir ve hangi yoğunlukta gerçekleştiğini öğrenmek istiyor. Çünkü bu bilgi 4,5 milyar yıl önce oluşmuş kuyruklu yıldızın yaşamını ortaya çıkaracak.

EPOXI görevi aslında güneş sistemi dışındaki gezegen yani ötegezegen avcılığı (Epoch) ve Hartley 2 kuyruklu yıldızı için Genişletilmiş İnceleme (DIXI) den oluşuyor.

Yüzeyden püsküren karbondioksit ve su buzunu gösteren grafik.

3 boyutlu Hartley 2 görüntüsü

Kaynak: NASA-EPOXI


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

%d blogcu bunu beğendi: