- Astronomi Diyarı - http://www.astronomidiyari.com -

Evrende Yaşam Arayışında Fosforun Önemi

Evrende yaşamın izini bulabilme çabalarına yeni bir yöntem daha eklendi: yıldızın fosforuna bakmak. Gezegenleri olduğu bilinen yıldızların bileşimine bakarak yaşamın olası olduğu ötegezegenleri belirlemek için yeni teknikler geliştiriliyor. Bu tekniklerden biri de gezegeni olan yıldızlardaki fosfora bakmak.

Southwest Araştırma Enstitüsünden Dr. Natalie Hinkel: “Ötegezegenlerin yaşanabilir olup olmadığını anlamaya çalışırken, onun levha tektoniği, volkanları ve aktif döngüleri olması da önemlidir. Dr. Hilairy Hartnett ile birlikte su ile fosforun Dünya’daki yaşam için hayati önem taşıdığına işaret ediyoruz. İnsanlarda ve hayvanlarda DNA, hücre zarları, kemik ve dişlerin ve hatta plankton mikrobiyomunun oluşması için fosfor gereklidir” diyor.

Ötegezegenlerdeki kimyasal yapının temel oranlarını belirlemek henüz mümkün değildir, ancak genellikle gezegenlerin bileşiminin yıldızınınkine benzediği varsayılır. Bilim insanları bir yıldızın elementlerini tayfölçerle ölçebilir ve yıldızın üst katmanlarındaki elementlerin nasıl etkileştiğini inceleyebilir. Bu veriler yıldızın çevresinde dolanan gezegenlerin hangi elementlerden oluştuğunu ortaya çıkarabilir.

Yeryüzünde biyolojinin temel unsurları karbon, hidrojen, azot, oksijen, fosfor ve sülfürdür (kısaca CHNOPS). Günümüz okyanuslarında fosfor, biyokimyasal tepkimeler için gerekli olan ve en az bulunan kimyasal olduğu için yaşamı destekleyen sınırlayıcı besin olarak düşünülür.

Hinkel, yakın yıldızların karbon, azot, silikon ve fosfor bolluk oranlarını, ortalama deniz planktonu, Yer kabuğu ve toplu silikatlarla karşılaştırmak için halka açık Hypatia yıldız kataloğunu kullandı.

“Ancak fosfor varlığı oldukça az. Fosfor verileri yıldızların yalnızca %1’inde bulunuyor. Bu, fosforun bir ötegezegenin evrimindeki rolüyle birlikte yıldızlar arasındaki herhangi bir yönelimi anlamayı da zorlaştırıyor.”

Yıldızların fosfordan yoksun olması gerekmiyor ancak bu elementi ölçmek zordur. Çünkü fosfor ışık tayfının tipik olarak gözlenmeyen bir bölgesinde: ışığın optik ile kırmızıöte dalga boyunun sınırında yer alıyor. Çoğu tayfsal çalışma bu dar bölgeyi görmek için uygun değildir.

“Güneş nispeten yüksek miktarda fosfora sahiptir ve Dünya biyolojisi az ya da çok miktarda fosfora ihtiyaç duyar. Bu nedenle daha az fosforlu yıldızların çevresindeki karasal gezegenlerde olan fosfor muhtemelen yaşamı destekleyemez. Bu nedenle yıldızlardaki fosfor oranını daha net belirlemek için gelecekteki teleskop tasarımlarında öncelikli hale getirilmelidir.”

İlerleyen yıllarda bu veriler gelecekteki araştırmalara temel oluşturarak yıldız seçimlerinde devrim yaratabilir ve ötegezegenlerin oluşumundan yaşanabilirlik üzerinde oynadığı rol kesinleşebilir.

Makale için tıklayınız.