7 Eylül 2012

Gökada Çifti Portresi: Arp 116

Biri sarmal diğeri eliptik iki gökadanın oluşturduğu Arp166 nesnesinin görüntüsü. (NASA,ESA)

İmzası Hubble’a ait olan bu aile portresi, tuhaf gökada çifti oluşturmak üzere birbirine hareketli olan Arp 116’ya ait. Sarmal ve eliptik iki gökadanın çarpışması dramatik sonuçlar doğurabilir.

Arp 166, M60 adlı büyük eliptik gökada ile NGC 4647 olarak bilinen küçük sarmal gökadadan oluşuyor.

Eliptik gökada olan M60’dan sarmal NGC 4647 manzarası güzel olabilir ancak aynı şeyi NGC 4647 için söyleyemeyiz. (!)

M60, Başak Kümesi’nin 1300’den fazla gökadasından biridir ve kümenin en parlak 3. gökadasıdır. Komşusuna göre daha büyük ve yüksek kütleli yıldızlara sahiptir. M60, diğer eliptik gökadalardaki gibi eski, soğuk ve kırmızı yıldızların varlığından dolayı altın rengindedir. NGC 4647 ise daha çok genç ve sıcak yıldızlara sahip olduğundan mavimsi renktedir.

Gökbilimciler uzun zamandır bu iki gökadayı aralarında bir etkileşme olup olmadığını anlamak için gözlüyor. Gökada çiftleri arasındaki etkileşme nedeniyle gökadalar içindeki gaz ve toz bulutları dağılır ve bunun sonucunda da gaz bulutları çökerek ani bir patlamayla yeni yıldızları oluşturur. Buna karşılık dünyadan güzel bir şekilde görülen gökadalar da yıldız oluşumu için net bir kanıt elde edilemedi.

Aslında etkileşme için bu iki gökada birbirine çok yakın değiller. Yine de bize komşu olan iki gökadadır. Onların arasındaki etkileşmeyi Hubble ile izlemek büyüklük, renk ve yapının ne gibi değişikliklere uğrayacağı açısından önemli.

M60 birbirinden bağımsız iç gökbilimci tarafından 1779’da keşfedildi. İlk olarak 11 Nisan 1779’da Johann Gottfried, ertesi gün bir kuyrukluyıldız gözlemi yaptığını düşünen İtalyan gökbilimci Barnabus Oriani  Koehler ve 15 Nisan 1779’da ise Fransız gökbilimci Charles Messier tarafından gözlendi. Charles Messier gözlemin ardından nesneyi kataloğuna Messier 60 (M60) olarak kodladı.

Gökada çifti ilk kez 5 m’lik Hale Teleskopu ile ABD’li gökbilimci Halton Arp tarafından 1966’da yayınlanan birleşen, örtüşen ve gökadalar arası etkileşimi içeren atlası “tuhaf gökadalar” da yayınladı.

Bu görüntü Hubble’ın Gelişmiş Kamera’nın Geniş Alan ve Gezegen Kamerası’nın görünür ışık ve kızılötesi görüntülerinin birleştirilmesiyle oluşturuldu.


Hubble-ESA


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*