17 Şubat 2011

Görkemli M78 Bulutususu

ESO’nun 2.2 metrelik teleskopunun ucuna takılan geniş alan görüntü kamerasıyala elde edilen M78 Bulutsusu. (ESO and Igor Chekalin)

Parlak yıldızları nedeniyle aydınlanan M78 bulutsusunun merkez bölgesinin bu görüntüsü ESO’nun La Silla Gözlemevi’nde bulunan MPG/ESO 2.2 metrelik teleskopu üzerindeki Geniş Alan Görüntüleyicisi ile elde edildi. Parlak yıldız ışığı bulutsudaki toz zerrecikleri nedeniyle saçıldığından mavi renkte görülüyor.

Messier 78, güzel bir yansıma bulutsusu örneğidir. Yıldızlardan gelen morötesi ışımaya karşılık gaz yoğunlaşamadığından iyonlaşıp yeterli sıcaklığa ulaşmıyor ve toz içinde saçılmaya uğruyor. 1350 ışık yılı uzaklıktaki Avcı takımyıldızındaki kuşağı oluşturan yıldızların doğusundakinin, kuzeydoğusunda bulunan M78 küçük bir teleskopla bile görülebilen parlak bir bulutsudur.

Görüntüdeki soluk mavi renk bulutsunun gerçek rengidir. Bulutsulardaki mavi renk genellikle yıldız ışığının toz zerrecikleri tarafından saçılması sonucunda ortaya çıkar: kısa dalga boyu mavi ışığı ve uzun dalga boyu kırmızı ışığı gösterir.

McNeil Bulutsusu. (ESO)

Görüntüde yalnız parlak bulutsu dışında başka unsurlarda yer alıyor. Sol üstten sağ alta doğru kalın bir bant şekilde uzanan ama toz diski nedeniyle gözden kaçan, arka plandaki yıldızların ışığı bu unsurlardan biridir. Sağ alt köşede görülen pembemsi yapıları toz diskleri içinde saklanan ve yeni oluşan yıldızlardan püsküren jetler oluşturmuştur.

M78’in arkasında bulunan oldukça parlak iki yıldız göze çarpıyor: HD 38563A ve HD 38563B. Bunların dışında daha birçok yıldız barındıran bulutsuda yaklaşık 45 dolayında düşük kütleli, çekirdeğinde soğuk hidrojen füzyonu gerçekleştiren genç yıldızlar (yaşı 10 milyondan az) olan T Tauri yıldızları bulunur. T Tauri yıldız gözlemleri, yıldızların erken dönemlerini ve gezegensel sistemlerin oluşumunu anlamak açısından önemlidir.

Son 10 yılda bilinen bulutsu modelleri önemli ölçüde değişti. Şubat 2004’te amatör gökbilimci Jay McNeil, 75 mm’lik teleskopu ile bu bölgeyi tararken daha önce bilinmeyen ve aşağıdaki görüntünün alt kısımda görülen yelpaze şeklindeki parlak bulutsuya rastladı. Bu bölge ana görüntünün altında bulunuyor. McNeil Bulutsusu olarak adlandırılan nesne genç bir yıldızdan dağılan ışığın çevresindeki toz diskinden yansıması nedeniyle ortaya çıkmıştır.

M78 bulutsusu ve McNeil Bulutususu (ok ile gösterilmiştir.) (Dick Locke)

Renkli görüntü, mavi, sarı/yeşil ve kırmızı filtreler ile hidrojen gazı ışımasına duyarlı H-alfa filtreleri ile oluşturuldu. Her filtre poz süresi yukarıda yazılan filtre sırasıyla 9, 9, 17.5 ve 15.5 dakikadır.

ESO


Bu yayında 4 Yorum
  1. yusuf saglam dedi ki:

    göktaşları hareket enerjilerini nereden alırlar.İlginiz için tşkler

    • Evrende bilinen anlamda durağan hiçbir cisim yoktur. Tüm cisimler hem kendi çevrelerinde hem de başka bir büyük cismin çevresinde dolanırlar. Göktaşları da bu şekilde hareket ederler. Hareket enerjileri ise işin başına, Güneş Sistemi’nin oluşumuna dayanıyor.

  2. yusuf sağlam dedi ki:

    bulutsular dünyamızdaki bulutlar gibi hareket halindemi yoksa gökadanın hapsindemi bulunuyorlar.!!!?

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*