11 Mayıs 2014

Güneş’in İlk Kardeşi

Güneş’in ilk kardeşi keşfedildi. Yıldız, Güneş’in komşuları projesi kapsamında keşfedilen ilk yıldızdır. Güneş’in nasıl oluştuğu ve bugüne kadar nasıl geldiğinin izlerine bu yıldız ve diğer olası kardeş yıldızlarca saptanabilir.

Araştırma ekibinden Texas Üniversitesi’nden Ivan Ramirez: “Nerede olduğumuzu bilmek önemlidir. Güneş’in gökadanın hangi bölgesinde olduğu ve erken güneş sistemini etkileyen koşulları anlamamız için bu keşif önemlidir” diyor.

Yeni keşfedilen şimdilik tek kardeşi HD 162826, Herkül takımyıldızında bulunuyor (Ivan Ramirez/Tim Jones/McDonald Observatory).

Ayrıca bu kardeş güneşin çevresinde dolanan gezegenleri de olabilir. Elbette bu olasılık yıldızın ve çevresindeki gaz ve toz bulutunun evrim bilmecesinde yatıyor. Oluşum aşamasında sistemden atılan malzemeler daha sonra Güneş Sistemi içine bile girmiş olabilir. Belki de Dünya’ya ilkel yaşamı getiren bu malzemelerdi. Ya da yörüngedeki gezegenlerin bu işte parmağı olabilir. “Bu yüzden güneşin kardeşlerinin dünya dışı yaşam arayışında ön planda olması gerekir” diyor Ramirez.

Yeni keşfedilen Güneş’in kardeşi HD 162826, 110 ışık yılı uzaklıkta olup Herkül takımyıldızındadır. Yıldız Güneş’ten % 15 daha büyüktür. Vega’nın parlaklığı nedeniyle çıplak gözle görülemeyen yıldız küçük bir dürbünle görülebiliyor.

Güneş’in kardeşlerini arayan ekip dünya çapında kurdukları grupların yardımıyla 30 olası adayı izlerken HD 162826’yı keşfetti. Ramirez ve ekibi yıldızın Güneş’in kardeşi olup olmadığını belirleyebilmek için yüksek çözünürlüklü tayfölçerle kimyasal izini taradılar.

“Şanslı bir tesadüf. 15 yıldan uzun zamandır gözlüyoruz. Çalışmalara göre yıldızın bir ‘sıcak Jüpiter’ gezegeni olması olası. Ancak daha küçük ve karasal gezegenlere yönelik herhangi bir ize rastlanmadı.

Şimdilik Güneş’in kardeşi olarak tek bir yıldız bulunsa da Gaia gibi araçlarla daha kapsamlı haritalar hazırlanıp daha fazla veriyle çalışma yapılabilecek.

“Bir düşünceye göre 4,5 milyar yıl önce bir küme içinde oluşmuş Güneş’in 1000 ile yüzbin dolayında kardeşi olabilir. Elbette Samanyolu’nun değişik yerlerinde bizden çok daha uzakta Güneş’in daha çok kardeşi olabilir.”

“Gaia ile gelen verilerle çalışma alanı genişletilebilir. Yaklaşık 1 milyar yıldızın uzaklığı ve hareketleri daha doğru bir şekilde saptanabilecek. Bu da araştırma için hedeflenen yıldız sayısını 10 bin kat arttıracak” diyor Ramirez.

Eldeki verilerin gözden geçirilmesi bile zaman almaktadır. Buna bir de yeni verilerin eklenmesi analiz süresinin uzamasına yol açacaktır.

Gaia verilerinden ulaşılacak yol haritasının bu süreci hızlandıracağı düşünülüyor.

“Her yıldızın analizi çok zaman almaktadır. Bazı temel kimyasal elementlerin analizine odaklanabiliriz. Her yıldızda olan elementlerden daha hepsinin sahip olmadığı elementler ele alınabilir. Ramirez ve ekibi baryum ve iridyum gibi elementleri ele alarak incelemelerini sürdürüyor.

Güneş’in kardeşlerinin sayısının artmasının ardından gelecek ikinci aşamada yıldızımızın nasıl oluştuğu araştırılacak. Bunun için kardeş yıldızların yörüngeleri çıkarılarak dinamik özellikleri tespit edilecek.

Science Daily


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*