23 Haziran 2014

Güneş’te Ardışık Patlamalar

Güneş’i gözleyen gözlem araçları SOHO, STEREO ve Güneş Dinamikleri Gözlemevi (SDO) Güneş’in koronasında şimdiye kadar görülmemiş bir dizi ve hızlı oluşan kabarcıkları görüntüledi. Bir gün içinde üç farklı şiddetteki patlama 17 Ocak 2013’te oluştu.

gunes patlamalari

SDO ile elde edilen ardışık görüntülerden oluşan 50 MB’lık filme ulaşmak için görüntüye tıklayın (SDO/U. Aberystwyth).

Güneş’in milyonlarca kilometre uzağa kadar uzanan manyetik dış katmanı olan korona milyonlarca derece sıcaklığa sahiptir. İlk kez SOHO ile gözlenen dev kabarcıklar büyük bir hızla gezegenler arası uzaya parçacık demetleri fırlattı. İlk kabarcıklar üç saatte arayla oluştu ve bunun ardından yaklaşık 12 saat sonra küçüklerin desteklediği daha büyük kabarcık oluştu. SDO ve STEREO tarafından fark edilen bu patlama farklı dalga boylarında görüntülendi. Aberystwyth Üniversitesi’nden Nathalia Alzate ve arkadaşları bu patlamaları ve aralarındaki etkileşimi araştırdı.

STEREO uydusuyla gözlenen patlamaları gösteren 20 MB’lık film için görüntüye tıkayınız (STEREO/U. Aberystwyth).

“İleri morötesi ışıkla baktığımız kabarcıkların büyük bir enerji taşıdığını belirledik” diyor Alzate. “Jet çıkışları Güneş uzaya adeta büyük bir malzemeyi büyük bir enerjiyle kusmuş gibiydi. Bu hızla fırlayan malzeme kısa bir süre içerisinde kızararak yüksek enerjili X-ışını ve radyo patlamalarına uğradı. Bunun dışında sorunsuz bir şekilde dışa doğru isteksizce yayılan jet çıkışları da gözlendi.”

Tüm bu olaylar birden fazla uzay aracının Güneş’i gözlemesi nedeniyle Alzate ve ekibi tarafından 3 boyutlu olarak gözlenebildi. Bu dizi patlamalarda zayıf patlamaların üzerine etki eden kuvvetler ve sonrasında gelişen hızla akan patlama zincirinin arasındaki ilişki ortaya konulabildi.

“Buna karşılık hâlâ zayıf püskürmelerden oluşan yavaş jetlerin manyetik alanca itilmesi mi ya da bunların oluşturduğu şok dalgalarının mı daha büyük patlamaları tetiklediğini anlamış değiliz. Son gözlemlerle üretilen görüntülerin analiziyle bu bulmaca çözümlenebilir” diyor Alzate.

 Royal Astronomical Society


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*