9 Nisan 2010

Hubble’dan Bir Gökadanın Anatomisi

M66’ın bu görüntüsü kızılötesine yakın dalga boyu, yeşil filtre ve H-alfa (hidrojen gazının dağılımını gösterir) filtresiyle elde edildi. (NASA/ESA Hubble)

Hubble sıra dışı gökada kümesinden Aslan Üçlüsü’nden (Leo Triplet) M66’nın anatomisini yine çok güzel bir görüntüyle gözler önüne serdi.
Alınan görüntüde çekirdekten dışarı kıvrılan asimetrik kollar açıkça görünüyor. Bu özel yapı büyük bir olasılıkla üçlünün diğer ikisinin kütle çekiminden kaynaklanmaktadır.

Olağandışı sarmal gökada olan Messier 66 (M66), 35 milyon ışık yılı uzaklıktaki Aslan takımyıldızında bulunuyor. M65 ve NGC 3628 ile birlikte M66, Aslan Üçlüsü’nü oluşturur. M66, 100 000 ışık yılı olan boyutuyla diğer ikisinden daha büyüktür.

M66’nın merkezinden dışarı süzülen kolları asimetrik bir şekilde görünmektedir. Bu ise olağandışıdır. Genellikle yoğun gaz ve toz kümeleri, gökadaların merkezlerinden dışarı doğru simetrik olarak yer alırlar. Gökbilimciler M66’ın bu şeklinin nedeni olarak iki komşusunu işaret ediyorlar.

Aslan Üçlüsü. Merkezin üstündeki NGC3628, merkezdeki M66 ve onun sağındaki M65. (ESA/Hubble)

Hubble’ın görüntülerinde M66’daki tozlu bölgelerde bulunan parlak yıldız kümeleri de kendini gösteriyor. Bu kümeler görüntüde mavi ve pembe renklerle görülüyor.

M66 aynı zamanda süpernova patlamaları açısından da bir rekor sahibidir. Gökada’da 1989’dan bu yana üç kez süpernova patlaması gerçekleşti. Bir süpernova, gökadadaki bir yıldızın diğer yıldızlara göre daha fazla parlaması ile keşfedilir.  Bu parlama birkaç hafta ile bir-iki ay içerisinde azalarak sönükleşir ve sonunda görülmez olur. Bir süpernova bu kısa süre içinde, güneşin toplam 10 milyar yıllık enerjisi kadarlık bir enerjiyi uzaya saçar.

Görüntülerin büyük ölçekleri: M66, Aslan Üçlüsü

Adım adım büyük görüntü için (zoom) : M66, Aslan Üçlüsü

Kaynak: NASA/ESA Hubble


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*