19 Ekim 2015

İki Dev, Gezegen Oluşumlarına Işık Tutuyor

Gökbilimciler son 20 yıldır sıcak Jüpiter olarak bilinen ötegezegenlerin özelliklerini inceliyor. Araştırmacılar gerek Kepler Uzay Teleskopu gerekse Dünya üzerinde çeşitli yerlerde dağ zirvelerinde kurulu olan büyük teleskopların elde ettiği verilerle bu sıcak devlerin yıldızlarına neden çok yakın oldukları anlamaya çalışılıyor.

otegezegen16

Bir sıcak Jüpiter’in temsili resmi (NASA).

Kepler Uzay Teleskopu artık K2 adlı başka bir görevle veri toplamayı sürdürüyor. Michigan Üniversitesi araştırmacıları K2’nin ilettiği verilerden hareketle sıcak Jüpiterlerin oluşumu ve yıldızlarının yakınlarına göç etmeleriyle ilgili yeni bir çalışmaya imza attılar. Çalışma bir yıldızın son keşfedilen ve yakınında dolanan iki gezegenine dayandırıldı.

Michigan Üniversitesi Astronomi Bölümü’nden yüksek lisans öğrencisi Juliette Becker: “Bu çalışmada yer almak oldukça heyecan verici. Gökbilimciler yıllarca sıcak Jüpiter verilerine bakarak neler olduğunu anlamaya çalıştı. Böyle büyük bir gezegenin yıldızına neden bu kadar yakın dolandığı sorusunun yanıtı arandı” diyor.

Son yirmi yılda 300’e yakın sıcak Jüpiter keşfedildi. Ancak ilk kez bir yıldızın yakınında iki dev gezegene rastlandı. WASP-47 adlı yıldızın çevresinde dolanan gezegenlerin verileri önemli ipuçları veriyor.

“Gezegen oluşumu ve göç kuramı henüz netleşmemiştir. Gezegen oluşumu ve içe doğru göç etmeleri bir bütün olarak ele alınarak belli sonuçlara ulaşılabilir” diyor Becker.

Sıcak Jüpiterler, Jüpiter boyutlarında ancak yıldızlarına çok yakın dolanan gezegenlere verilen genel addır. Bu gezegenlerin yıldızdan uzak, soğuk yerlerde oluştuğu düşünülmektedir. Bu, Güneş Sistemi’nde asteroit kuşağından uzakta bulunan devlerin güneşin yakıcı sıcağından uzaktaki yerlerde oluşması demektir.

Sıcak Jüpiterler yıldızlarına, Merkür’ün Güneş’e uzaklığından 10 ile 20 kat daha yakın yerlerdedir.

Sıcak Jüpiterler çıplak gözle görülemez. Bunlar ancak süper teleskopların yardımıyla dolaylı olarak görülür. Bilim insanları bunlara ek olarak uzay teleskoplarının verilerine başvurur.

Çalışmada verileri incelenen gezegenler geçtiğimiz ay keşfedilen WASP-47 sisteminde bulunuyor. Yaklaşık Neptün büyüklüğündeki iki gezegenin yıldıza çok yakın dolandığı belirlenmişti.

University of Michigan


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*