12 Mart 2011

Kaçak Bir Yıldız: Alfa Zürafa

Geçtiği yerde devasa yay şoku oluşturan Alfa Cam yıldızı, Zürafa takımyıldızında bulunuyor. (NASA/JPL-Caltech)

Otobanda seyreden araçların bazılarının hız sınırlarına uymadığı gibi bazı yıldızlarda diğerlerinden daha hızlı hareket eder. Tıpkı WISE’nin yakaladığı yıldız gibi. Hızlı bir motosikletçi nasıl bir virajı alırsa, Alfa Zürafa (Alpha Camelopardalis) ya da kısaca Alfa Cam yıldızı da gökyüzünde hız tutkusuna yenik düşmüş bir şekilde dev bir virajı alırken WISE’nin kızılötesi kameralarına yakalandı. Ortaya dev bir yay şoku görüntüsü çıktı. Kırmızı renkteki süperdev yıldız Alfa Cam, görüntünün altında, kırmızı devasa şeritin hemen kenarında kendini gösteriyor.

Böylesi hızlı hareket yıldızlara “kaçak” yıldızlar adı verilir. Alfa Cam’ın uzaklığı ve hızı kesin değildir. Yıldız 1600 ile 6900 ışık yılı uzaklıkta ve saniyede 680 ile 4200 km’lik bir hızla hareket ediyor. Görüntü WISE’nin kaçak yıldızların yarattığı yay şokunu görüntülemede ne denli başarılı olduğunu gösteriyor. Daha önce de WISE ile Zeta Yılancı (Zeta Ophiuchi), AE Arabacı (AE Aurigae) ve Menkhib kaçak yıldız çalışmaları gerçekleştirilmişti. Ancak Alfa Cam hepsinden farklı. Bir kere sadece 1 saniyede 4200 km’lik bir yolu örneğin San Francisco’dan New York şehrine gidebilen bir araba kadar hızlıdır.

Gökbilimciler kaçak yıldızların, eşi olan bir yıldızın süpernova patlamasına uğraması ya da yakınındaki yıldızlar ile arasındaki kütle çekimi etkisi nedeniyle hareketlendiğini düşünüyor. Alfa Cam büyük bir yıldız olduğundan çok kuvvetli rüzgarda yaymaktadır. Yıldız yüksek hızla hareketlendiğinden rüzgarı da önündeki boş uzaya fırlar. Yıldızdan yayılan bu rüzgar önündeki yavaş hareketli yıldızlararası maddeye çarptığında bir yay şoku oluşturur ve tozunun kızılötesi bölgede parlamasına yol açar. Tıpkı bir geminin hareket yönünde oluşan dalgalar gibi. Alfa Cam’ın oluşturduğu yay şokunu görünür ışıkla değil WISE gibi gelişmiş kızılötesi kamerası olan araçlarla görebilirsiniz.

WISE


Bu yayında 1 Yorum
  1. Erol Kethüda dedi ki:

    Evrende buna benzer yıldızlarla alakalı çok sayıda olay mevcut.Karadelikler tarafından kütleçekimi ile fırlatılan,başka yıldızlar ile etkileşime girip yörüngesinden çıkan,kütlesini yitirip yörüngesinden çıkan yıldızlar buna birkaç örnek.Bununla beraber bizler yıldızların hareketlerini anladıkça,evrende doğmuş ve yaşamakta olan yıldızların ve kendi yıldızımız Güneş’in nasıl bir geleceği olacağını ayrıntısıyla bileceğiz.

    Resimde görülen kozmik kırmızı yayın gözlenmesi de ancak güçlü teleskoplar ile mümkün olabilir. 

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*