14 Eylül 2011

Kahverengi Cücedeki Dev Fırtına

Kahverengi cücedeki parlaklık değişiminin nedeni atmosferindeki dev bir fırtına olabilir. (Jon Lomberg)

 Toronto Üniversitesi’ndeki bilim insanları bir kahverengi cücede dev gezegenlerde gözlenen aşırı parlaklık değişimini görkemli bir fırtınaya bağladı. Yaşlı kahverengi cüce ve dev gezegenlerin benzer atmosferleri olduğundan keşif ötegezegenlerin hava olaylarına ışık tutabilir.

Kahverengi cücelerin kütleleri yıldızlar ile dev gezegen kütleleri arasındadır. 2MASS J21392676+0220226 ya da kısa 2MASS olarak adlandırılan kahverengi cüceye ait keşif Şili’deki Las Campanas Gözlemevi’nin 2.5 metrelik teleskopuna takılan kızılötesi kamera ile birkaç saat içinde gerçekleşti. Bu kısa zaman diliminde bile dikkate değer sonuçlar kaydedildi.

Jackson Hole’da düzenlenen Extreme Solar Systems II toplantısında sunulan keşfi gerçekleştiren ekip üyesi doktora öğrencisi Jacqueline Radigan:  “Hedefimizin parlaklığının sekiz saat içinde % 30 değiştiğini fark ettik. Bunun en iyi açıklaması ise kahverengi cücenin kendi ekseni etrafında dönerken bize atmosferindeki bir parlak bir koyu bölgelerini göstermesi şeklinde olabilir” diyor.

Kanada Toronto Üniversitesi’ndeki Gözlemsel Astrofizik Araştırma Başkanı Prof. Ray Jayawardhana: “Kahverengi cücede gördüğümüz belki de Jüpiter’deki Büyük Kırımızı Leke’yi oluşturan gibi devasa bir fırtınanın izidir. Atmosferden daha sıcak olan bu büyük deliklerden daha derin katmanları görüyor olabiliriz” diyor.

Kahverengi cüce ve dev gezegenlerin atmosferlerini kuramsal modellere göre küçük toz tanecikli silikat ve metallerin yoğunlaşmasıyla oluşan bulutlar oluşturur. 2MASS’daki parlaklık değişiminin nedeni de bu bulutların yoğunluğunun atmosfer üzerinde farklı olmasıdır.

Radigan: “Kahverengi cücelerdeki bulutların özelliklerinin değişimi bize atmosferik rüzgar hızlarını ve kahverengi cücelerdeki atmosferlerin nasıl oluştuğu hakkında bilgi verir” diyor.

Science Daily


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*