7 Aralık 2009

Karina’daki Trumpler-14 Kümesi

8000 ışık yılı uzaklıktaki mavi dev ve turuncu Güneş benzeri yıldızlartıyla Trumpler yıldız kümesi Karina Bulutsusu içinde yer almaktadır. (ESO/H. Sana)

Genç yıldız kümesi Trumpler-14’ün bir başka görüntüsü ESO tarafından yayınlandı. Görüntüde yıldızlar ve küme tüm güzelliğiyle ortaya çıkmış görünüyor. Görüntü ESO’nun Çok Büyük Teleskobuna (VLT) takılan Çoklu Uyarlamalı Optik Göstericisi (MAD) ile çekildi. Bu yardımcı araç ile atmosferin bulanıklık etkileri ortadan kaldırılıyor.

Samanyolu’nun en etkileyici ve vahşi yıldızlarından olan Eta Karina’yı da barındıran Karina Bulutsusu, yapısında Trumpler-14 gibi genç yıldız kümelerini barındırır. Bu yıldız kümelerinin en genci 1 milyon yıl yaşındadır. Bu büyük açık küme bizden 8000 ışık yılı uzaklıkta yer alan Karina Takımyıldızına doğru yer alır.

Trumpler 14 kümesi Karina içindeki en genç ama kalabalık olan yıldız kümeleri arasında. Kümenin yalnızca 500 000 yıl yaşında olduğu ve 2000 dolayında yıldızdan oluştuğu düşünülüyor.

Karina Bulutsusu içindeki Trumpler Kümesi kırmızı daireyle işaretlenmiş. (ESO)

Karina Bulutsusu içindeki Trumpler-14 Kümesi kırmızı daireyle işaretlenmiş. (ESO)

Kümedeki en önemli yıldız bir üstdev olan HD 93129A’dır. Güneş’ten 80 kat daha fazla kütleli olan dev yıldız, Güneş’e göre iki buçuk milyon kez daha parlaktır. Gökbilimciler uzayda bu tür yıldızların tek olmadığı bilgisinden hareketle bu yıldızında bir eşinin olduğunu düşünüyorlar.

Trumpler-14 kümesi kuşkusuz gökyüzünün izlenmeye değer en güzel kümelerinden biridir. Kümedeki birkaç beyaz-mavi dev yıldızın savurduğu rüzgarların etkisiyle çevrelerindeki gaz ve toz bulutu kavrulmaktadır. Büyük yıldızlar hızlı bir şekilde hidrojen yakıtlarını yakmaktadır. Dolayısıyla bu yıldızların yaşamları Güneş gibi bir yıldıza göre oldukça kısa sürmektedir. Bu devler birkaç milyon yıl içinde büyük patlamalara uğrayacak ve sonunda da süpernova patlamasıyla yaşamlarını sona erdireceklerdir.

Trumpler-14’daki birkaç turuncu yıldız, dev yıldızlara oranla kümenin içinde dağılmış durumdadır. Aslında bu yıldızlar kümenin arkasında yer almaktadır. Bu yıldızların olduklarından daha kırmızı görünmesinin nedeni ise mavi ışığı emen gaz ve toz bulutlarının etkisidir.

Kaynak:  ESO


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*