18 Nisan 2013

Kepler Yaşam Alanında Üç Yeni Dünya Buldu

NASA’nın Kepler teleskopu iki yıldızın yaşam alanı içindeki üç yeni dünyayı keşfetti. Yeni süper-Dünyalar sıvı su bulunduracak kadar ideal bölgelerde bulunuyor. Şimdilik Kepler-62 yıldızının beş ve Kepler-69 adlı yıldızının üç gezegeni keşfedildi. Bunlardan Kepler-62e, 62f ve Kepler 69c yeni süper dünya büyüklüğündeki gezegenler.

Kepler’in Dünya benzeri gezegenleri ile Dünya’nın büyüklüklerinin karşılaştırılması: soldan sağa Kepler-22b, Kepler-69c, Kepler-62e, Kepler-62f ve Dünya. (NASA/Ames/JPL-Caltech)

Keşfedilen iki yıldız Güneş’ten daha küçük ve soğuk. Kepler-62 yıldızının f gezegeni şimdiye kadar yaşam alanı içinde bulunmuş Dünya büyüklüğüne en yakın gezegendir. Karasal olduğu düşünülen Kepler-62f, Dünya’dan sadece % 40 daha büyük olup yörünge dönemi 167 gündür. Yaşam alanı sınırında bulunan ve yıldızı çevresindeki turunu 122 günde tamamlayan Kepler-62e ise Dünya’dan % 60 kat daha büyüktür.

Üçüncü gezegen Kepler-69c ise Dünya’dan yüzde 70 daha büyük olup, yaşam alanının başladığı yerdedir. Gökbilimciler Kepler-69c’nin yapısını bilmemekle birlikte 242 günlük yörünge dönemi nedeniyle Venüs gezegenine olan benzerliğe dikkat çekiyor.

Bilimciler bu gezegenlerde yaşam olup olmadığı hakkında bir bilgiye sahip değiller. Ancak bize daha yakın ve güneş benzeri bir yıldızın çevresinde Dünya’ya benzer ve yaşam barındıran gezegen keşfi için önemli bir aşama olduğunda hemfikir.

NASA’nın Washington’daki Genel Merkezi’nden John Grunsfeld: “Kepler uzay aracı kesinlikle bilimin rock yıldızıdır. Yaşam alanı içerisinde yer alan karasal gezegenlerin keşfi, yeni evlerin keşfinin oldukça yakın olduğu anlamına geliyor. Artık gökadamızda Dünya gibi yaşam dostu gezegenlerin olup olmadığını bilmemizin önündeki tek engelin zaman olduğunu söyleyebiliriz” diyor.

Aynı anda 150.000’den fazla güneş benzeri yıldızın parlaklığını gözleyen Kepler, Dünya büyüklüğündeki gezegenleri tespit edebilecek kaliteye sahip NASA’nın ilk teleskopudur.

Kepler-62f’nin büyüklüğü ölçülmesine karşılık kütlesi ve yapısıyla ilgili bilgiler kesin değildir. Buna karşılık boyutu açısından benzer gezegenler dikkate alınarak kütlesi tahmin edilebilir.
Kepler-62 sistemi keşif ekibinden NASA’nın Ames Araştırma Merkezi Kepler görevi üyesi William Borucki: “Gezegenlerin tespiti ve onayı oldukça fazla çaba ve uzman bir ekip gerektirir. Kepler astronomik keşiflere yeni bir canlanma getirdi ve sistemimizdeki gezegenlerin istisna olmadığını bize göstererek bu yolda inanılmaz bir hızla ilerlememizi sağladı” diyor.

Kepler-62 sisteminin Güneş Sistemi ile karşılaştırılması. Yaşam alanı yeşile boyanmıştır. (NASA Ames/JPL-Caltech)

Kepler-62 yıldızı ayrıca kendisine oldukça yakın olduğu için çok sıcak olduğu düşünülen, büyüklükleri Dünya ile Mars’ın iki katı arasında değişen üç gezegene daha sahip. Gezegenler yıldıza yakınlığına göre 5, 12 ve 18 günlük yörünge dönemlerine sahip.

Şimdilik beş gezegeni olduğu görülen Kepler-62 yıldızı, Güneş’in üçte ikisi büyüklükte ve beşte biri parlaklığında olup K2 cüce sınıfındadır. Buna karşılık 7 milyar yaşında olup Güneş’ten daha yaşlıdır. Çalgı (Lyra) takımyıldızındaki yıldızın bize uzaklığı 1200 ışık yılıdır.

Kepler-69c’nin iki katı büyüklüğündeki Kepler-69b gezegeni ise yıldızına çok yakın dolanmakta olup yörünge dönemi 13 gündür. Kepler-69 yıldızı Güneş ile aynı yani G sınıfındadır. Yıldız Güneş’in % 93’ü büyüklüğünde ve % 80’i parlaklığındadır. Yıldız Kuğu takımyıldızda yer alıp 2700 ışık yılı uzaklıktadır.

Kepler-69 sistemi keşif ekibinden Kepler bilimcisi Thomas Barclay: “Şimdilik yaşam barındıran tek yıldız biliyoruz: Güneş. Bu keşif Güneş benzeri bir yıldızın yaşam alanı içerisinde dünya benzeri bir gezegen arayışında önemli bir mihenk taşıdır” diyor.

Kepler-69 sisteminin Güneş Sistemi ile karşılaştırılması. Yaşam alanı yeşile boyanmıştır. (NASA Ames/JPL-Caltech)

Bir gezegen adayı, uzay aracının bakış doğrultusuna göre, yıldızının önünden geçerken yıldızdan gelen ışıkta bir azalmaya yol açar. Yıldızın ışığındaki azalma miktarı geçiş yapan gezegenin büyüklüğünü belirler. Kepler şimdiye kadar geçiş yöntemiyle 2740 gezegen adayı belirledi. Bu gezegenlerden 122’si yer teleskopları ve diğer uzay araçlarıyla onaylandı.

Kepler verilerinin ilk incelenmesi sonucunda öncelikle yıldıza çok yakın dolanan büyük gaz devleri bulundu. Bunlara “sıcak Jüpiter” adı veriliyor. Bu gezegenlerin büyük olması ve yıldızlarına çok yakın dolanmaları nedeniyle yörünge dönemlerinin kısa olması keşiflerini kolaylaştırmıştır. Dünya benzeri bir gezegenin keşfinin onay görmesi için gezegenin yıldızı çevresinde en az üç kez geçmesi gerekir ki bu da Dünya gibi bir gezegen için üç yıl gözlem süresi demektir. Kepler’in gözlemleri sürdükçe dünya büyüklüğündeki gezegenlerin sayısının artması kaçınılmaz olacaktır.

NASA-Kepler


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*