23 Temmuz 2015

Komadaki Ölü Gökadalarda Karanlık Madde Analizi

Avustralya’da yapılan bir çalışmaya göre yaklaşık 300 milyon ışık yılı uzaklıktaki bir kümede bulunan karanlık madde miktarı görünür madde miktarının 100 katından fazla olabilir.

Gökbilimciler bilgisayar benzetimleri kullanarak kütle çekimiyle birbirine bağlı gökadaların oluşturduğu evrenin en büyük yapılarından Saç (Coma) Kümesi’ni inceledi.

Bir gökadanın bir kümeye katılması ve maddesini kaybetmesini anlatan şema. Gökada sonunda yıldız oluşturan malzemesini kaybederek sönmüş duruma geliyor (Cameron Yozin, ICRAR/UWA).

Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi (International Centre for Radio Astronomy Research)’nden doktora öğrencisi Cameron Yozin: “Gökada evrim teorilerine göre oluşturduğumuz çalışma, kümedeki görünür maddenin 7 milyar yıl önce karanlık madde tarafından dağıtılmış olduğunu gösterdi” diyor.

Görünür maddenin tersine doğrudan gözlenemeyen karanlık madde, evrenin % 84’üne hakim olduğu düşünülmektedir.

sac kumesi

Saç Kümesi’nin Sloan Sayısallaştırılmış Gökyüzü Araştırması ile görünür ışık altında elde edilmiş görüntüsü. (SDSS)

Yeni araştırmada ise gökada kümelerindeki karanlık maddenin görünür maddeye göre 100 kat daha fazla olduğu iddia ediliyor.

“Saç Kümesi’nde boyutları Samanyolu kadar olan gökadalarda, gökadamıza göre ancak % 1 oranında yıldız barınmaktadır” diyor Yozin.

Yedi ile on milyar önce yeni yıldız oluşturmayı bırakmış olan bu gökadalar, “sönmüş” (quenching) olarak da tanımlanabilir.

“Yıldızlar büyük hidrojen gazı bulutlarının çökmesiyle oluşur. Bu gaz yoksa gökada gelişemez.”

“Kümenin kütle çekim kuvveti gökadayı kendine çeker. Bu sırada gökada içindeki sıcak gaz dışarı kaçar. Benzetimlerimize göre bu gökadalar yedi milyar yıl önce sönmüş olabilir.”

Bu çalışmadaki gibi bilgisayar benzetimleri yoluyla gökadaların bugünkü görünümlerine nasıl ulaştıkları gösterilebilir.

Royal Astronomy


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*