12 Ağustos 2011

Kömür Kadar Siyah Bir Gezegen

Yıldızına çok yakın ve çok karanlık Tres-2b gezegeni temsili resmi. (David A. Aguilar (CfA))

TRES-2b olarak bilinen Jüpiter büyüklüğündeki gaz devi bilinen en karanlık gezegen. Gökbilimciler Tres-2b’nin kömür gibi ya da güneş sistemindeki herhangi bir gezegenin üzerine düşen uydusunun gölgesinin yansıttığı güneş ışığından % 1’den daha azını yansıttığını belirlediler. Çalışma Royal Astronomical Society dergisinde yayınlandı.

Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden David Kipping: “TRES-2b siyah bir boyadan daha az ışık yansıtıyor ve bu nedenle gerçekten de yabancı bir dünya” diyor.

Güneş Sistemimizde Jüpiter, parlak amonyak bulutlarına ulaşan ışığın üçte birinden daha fazlasını yansıtır. Buna karşılık Tres-2b’de (Trans-Atlantik Gezegen Araştırması’yla 2006’da keşfedildi) yüksek sıcaklık nedeniyle yansıtıcı bulutları yoktur. Gezegen yıldızından sadece 5 milyon km uzaklıkta dolanmaktadır. Yıldızın yoğun ışığı Tres-2b’nin atmosfer sıcaklığını, amonyak bulutlarının bulunamayacağı, 1000 dereceden fazla sıcaklığa yükseltir. Gezegenin atmosferinde bu nedenle buharlaşmış sodyum, potasyum ya da titanyum gazı gibi ışığı emen kimyasallar bulunur. Yine de bu kimyasalların hiçbiri gezegendeki bir aşırı siyahlığı açıklamıyor.

Princeton Üniversitesi’nden David Spiegel: “Bu gezegendeki karanlığa neyin sebep olduğunu bilmiyoruz. Ancak zifiri karanlıkta değil.  Sönmeye yüz tutmuş bir kor ya da elektrik sobasının soğuyan bobinleri gibi soluk bir kırmızı renkte parlaklık ve ısı yaymaktadır” diyor.

Kipping ve Spiegel, Tres-2b’nin bu farklı durumunu Kepler Uzay Teleskopu’ndan gelen verilerle elde ettiler. Kepler uzaktaki yıldızların parlaklık değişimlerini çok hassas bir şekilde ölçmek için tasarlanmıştır.

Tres-2b, yıldızının önünden geçerken yıldızın parlaklığındaki azalma ile keşfedilmişti. Tres-2b yıldızına kilitli dolandığından bir yüzü sürekli yıldız ışığı altında diğer yüzü sürekli karanlıktadır.

“50 yıllık yörünge gözlemi çalışmalarını Kepler daha hassas bir şekilde bir araya getirdi ve parlaklıktaki en küçük değişimleri bile algıladı: bir milyonda 6 hassaslıkla. Başka bir ifadeyle Kepler ile görünür ışığın gezegenden kendisinden geldiğini tespit etmek mümkün oldu” diyor Kipping.

Son derece küçük dalgalanmaların görüldüğü Tres-2b’nin inanılmaz karanlık olduğu gösterildi. Kepler’in gözlem alanında daha 1200’den fazla gezegen adayı var. Yeni veriler bunlardan başka daha kaç tanesinin karanlık olduğunu gösterecek.

Tres-2b, Ejderha (Draco) takımyıldızı yönünde ve bizden 750 ışık yılı uzaklıktadır. (Bir ışık yılı yaklaşık 10 000 milyar km ya da 10 trilyon km’dir.)

RAS


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*