20 Ağustos 2012

Merak’ın İlk Ölçümü

Yumruk büyüklüğündeki bir kayanın üzerindeki bir noktaya uygulanan lazer etkisini gösteren üç görüntünün birleştirilmiş hali. (NASA/JPL-Caltech/LANL/CNES/IRAP)

Mars’ın yeni gezgini Merak yumruk büyüklüğündeki kayayı incelemek için lazerini ilk kez kullandı.

Araçtaki kimyasal kamera olan ChemCam’in yardımıyla kayaya 10 saniyede 30 vuruşla lazer yolladı. Her vuruş bir saniyenin beş milyarda biri zamanında oluşan lazerle kayaya yaklaşık bir milyon watt’lık güç iletir.

İyonlaşmış ve parlak plazma halindeki lazer enerjisi kaya atomlarını harekete geçirir. ChemCam üzerindeki teleskop kıvılcım halinde gelen ışığı yakalar ve ışığın tayfölçümünü yaparak kayayı oluşturan öğeleri ortaya çıkarır.

Los Alamos Ulusal Laboratuarı’ndan ChemCam ekibi yöneticisi Roger Wiens: “Sekiz yıllık bir çalışma sonunda araç üzerindeki büyük tayf ölçüm aletiyle istediğimiz değerleri elde etmeye başladık” diyor.

ChemCam lazer kaynaklı 30 vuruş sonucunda ortaya çıkan kıvılcımların tayf ölçümlerini kaydetti. Mars’ta kullanılan lazer sonuçta hedefe ulaşmak için yardımcı olacak ek bir donanımdır. Araştırmacılar araç ilerledikçe yüzeydeki yapının değişip değişmediğini kontrol edebilecek. Bu değişiklik göze çarparsa bunun yüzey altındaki etkisi de incelenebilecek. Tayf ölçer morötesi, görünür ve kızılötesi ışığın 6144 farklı dalga boyunda kayıt alabiliyor.

Fransa Toulouse’daki Gezegen Astrofiziği Araştırma Enstitüsü’nden (Institut de Recherche en Astrophysique et Planetologie (IRAP)) ChemCam prajesi yötecisi yardımcısı Sylveste Maurice: “Bu veri yoğunluğu yeryüzünde test ederek alet yapıldığı için şaşırtıcı bir gelişme değil. ChemCam önümüzdeki iki yıl içinde yapacağı binlerce gözlemle bilime büyük bir katkı sağlayacaktır” diyor.

Lazer kaynaklı analiz tayfölçeri adı verilen ChemCam’in kullandığı teknik yeryüzünde nükleer reaktörlerin içinde ve deniz tabanı gibi zor şartlar altında hedef yapıların incelenmesinde kullanılıyor. Bunun dışında çevresel değişiklikler ve kanser tespiti gibi deneysel uygulamalarda da karşımıza çıkmaktadır. Başka bir gezegende araştırma içinse ilk kez kullanılıyor.

İki hafta önce Mars’a inen Merak, Gale Krateri içinde seçilen alanda iki yıl boyunca üzerindeki 10 aletle herhangi bir mikroskobik yaşam izi arayacak.

JPL


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*