1 Aralık 2012

Merkür’de Buz Var!

Dünya’dan bakıldığında koyu görünen kuzey kutbundaki kraterlerin (kırmızı) MESSENGER görüntüsü. Sarı renkler ise Dünya’daki gözlemlerle tutarlı olan kısımlardır. NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Carnegie Institution of Washington/National Astronomy and Ionosphere Center, Arecibo Observatory)

NASA’nın MESSENGER uzay aracından gelen veriler, Merkür’de ABD’nin başkentini örtecek kadar buz olduğunu gösteriyor.

MESSENGER ekibi üyesi, John Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuarı’ndan David Lawrence: “Merkür’ün kutup bölgelerindeki buzu Washington’a yaysaydık, 2 kmkalınlığında olurdu” diyor.

Güneş’e yakınlığı göz önüne alındığında Merkür’de buz olması pek olası değildir. Ancak Merkür’ün dönme ekseninin eğiminin neredeyse sıfır –bir dereceye yakın- olması, gezegenin kutup bölgelerindeki bazı çukurların güneş yüzü görmemesine neden olur. Araştırmacılara göre Merkür’ün kutuplarındaki derin noktalarda onlarca yıl önce buz yerleşmiş olabilir.

Porto Riko’daki Arecibo Radyo Teleskopu, 1991 yılında Merkür kutuplarında parlak noktalar olduğunu belirlemiş ve gezegende buz olması beklenmediğinden parlaklığın nedeni anlaşılamamıştı. Bu noktaların çoğu 1970’lerde Mariner 10 uzay aracı tarafından tespit edilen büyük kraterlerdi.

MESSENGER’ın Merkür’de geçtiğimiz yıl göreve başlamasından bu yana gezegen hakkında bilgilerimiz değişti. Bu yılın başlarında MESSENGER Merkür yüzeyindeki gölgeli bölgeleri ve kutuplardaki parlak noktalarla ilgili bilgi aktarmaya başladı. Aracın Merkür Çift Görüntüleme Sistemi ile elde edilen görüntülerde buzun su-buzu olduğunun farkına varıldı.

Soğuk yerlerde, buz varlığını korur. MESSENGER, Merkür’deki aydınlık bölgeleri radarıyla tarayarak, bu bölgelerdeki hidrojenin yoğunluğunu nötron tayfölçeriyle ölçtü.

“Nötron verileri, Merkür’ün parlak kutup noktalarında yüzeyin altında 10-20 cmkalınlığında hidrojence zengin malzeme olduğunu belirledi. Yüzey altında gömülü malzemedeki hidrojen miktarı ise saf sudan oluşan buzun sahip olduğu hidrojen miktarına eşittir” diyor Lawrence.

NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden Gregory Neumann’ın belirttiğine göre, MESSENGER, Merkür Lazer Altimetre (MLA) ile gezegenin topografik haritasını oluşturmak ve mevcut buz kuramını onaylamak için gezegenin yüzeyine 10 milyondan fazla lazer ışığı yolladı. Neumann ve ekibi daha sonra kuzey kutbuna yönelerek buradaki karanlık ve aydınlık bölgeleri lazerle taradı.

“Merkür’ün gizemli karanlık bölgelerinin varlığını önceden biliyorduk” diyor Neumann.

Ekibe göre kutuplardaki koyu ve parlak madde Merkür’e kuyrukluyıldızlar ya da göktaşlarıyla geldi.

Ekip üyesi Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi’nden David Paige: “Bu bölgelerdeki buz büyük bir olasılıkla kuyrukluyıldızlar ya da asteroitler tarafından aktarıldı. Aynı etkiler Merkür yüzeyinde kompleks organik bileşiklerin de yerleşmesine neden oldu” diyor Paige.

Columbia Üniversitesi Lamont-Doherty Dünya Gözlemevi’nden MESSENGER ekibinden Sean Solomon: “20 yıldan fazla bir süredir Güneş’e en yakın gezegen Merkür’ün kutuplarındaki gölgeli noktalarda buz olup olmadığı tartışılıyordu. Bu tartışmaya MESSENGER son noktayı koydu” diyor.

“Buna karşılık yeni sorular gündeme geldi” diyerek ekliyor Solomon. “Kutup bölgelerindeki karanlık görünen maddenin organik bileşik içerdiğinden emin miyiz? Merkür içinde sıvı su ile organik madde etkileşiminin gerçekleştiği bir bölge var mı? Bu yeni sorulara da Merkür’ü sürekli izleyerek ve araştırarak yanıt bulabiliriz.”

NASA Science


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*