25 Eylül 2010

Merkür’ün Kuyruğu

STEREO A uydusuyla alınan görüntüde Merkür’ün 100’lerce kat uzunluğundaki kuyruğu görülüyor. (Boston Üniversitesi Uzay Fiziği Merkezi)

Güneş atmosferinin uzaya sızan kısmını görmek için üretilen NASA uydularının verilerini inceleyen Boston Üniversitesi Uzay Fiziği Merkezi’ndeki bilim insanları Merkür’den gaz sızıntısı olduğunu kanıtladı. Veriler Güneş’in Dünya’ya göre önü ve arkasına yerleştirilmiş aynı yörüngede dolanan iki STEREO uydusu ile alındı.

Bu yapı güneş rüzgarı nedeniyle uzaya sızan elektron ve iyonların çok yönlü görüşlerini sunmaktadır. Merkür bir ya da iki uydunun görüş alanında görüntülenir. Bu görüş alanında güneş ışığının parlak diskinin yanı sıra “kuyruk” da görülebilir.

Merkür’ü gözleyerek kuyruğu oluşturan gazların doğası da anlaşılabilir. Konu Roma’daki Avrupa Gezegen Bilim Kongresi’nde anlatıldı.

Görüntüde Merkür’ün tıpkı kuyrukluyıldızlarda olduğu gibi kuyruk şeklinde bir gaz sızıntısının gerçekleştiği görülüyor. Kuyruğun Merkür yüzeyini kaplayan sodyum ile oluştuğu gözlemler sonucunda belirlendi. Güneş’ten gelen ışınım ile bu ışınıma ters yönde Merkür’ün yüzlerce katı uzunluğunda sodyum atomlarının itilmesiyle kuyruk oluşuyor.

Boston Üniversitesi’nden yüksek lisans öğrencisi Carl Schmidt: “Teksas’taki McDonald Gözlemevi’ndeki teleskopla çok büyük uzaklıklara erişen sodyum kuyruğunu gözledik. Bu kuyruk şimdi Dünya yakınındaki uydular ile de görülebilir” diyor. NASA’nın Merkür yakınında dolanan MESSENGER uydusu da Merkür’ün yakınlarında nötr ve iyonize olmuş diğer gazlardan oluşmuş çok sayıda küçük kuyruğu da tespit etti.

“STEREO ile alınan verilerin ışığında görülen parlaklığın sodyum kaynaklı olamayacak kadar güçlü parladığı görülüyor” diyor Schmidt.

STEREO verilerinin kuyruğun özellikleri Boston Üniversitesi araştırmacıları tarafından tespit edilmedi. Bu tespit gökbilime meraklı Avustralya’daki bir tıp araştırmacısı olan Ian Musgrave tarafından bulundu. STEREO’nun kuyruk tespit edilen fotoğraf ve filmler Dr. Musgrave’a gönderilerek yardım istendi.

Kuruğun sodyum özelliğini ortaya çıkaran aleti üreten Boston Üniversitesi Uzay Fiziği Merkezi’nden kıdemli araştırmacı Jeffrey Baumgardner: “Böylece STEREO uyduları ile tespit edilen kuyruk için ortak bir çalışma başlatıldı” diyor.

İngiltere Rutherford Appleton Laboratuvarı’ndan STEREO uydu sistemleri sorumlu üyesi Dr. Christopher Davis’de Boston Üniversitesi ekibiyle oratk çalışma yaparak kameraların filtrelerinden alınan ışığın dalga boyunu tespit etti. Ekip kuyruğu oluşturabilecek gazların hepsini test etti.

Boston Üniversitesi Bilim Fotoğrafları laboratuarı Müdürü Michael Mendillo: “Yeni STEREO verileri ve dünyadaki verilerin birleştirilmesiyle Merkür’den kaçan gazın bileşeni üzerinde yapılan çalışma, mükemmel bir doktora tezi araştırmasıdır” diyor.

Kaynak: Science Daily


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*