- Astronomi Diyarı - http://www.astronomidiyari.com -

Neye Niyet…

Dokuzuncu gezegen aranırken yeni bir cisim keşfedildi. Dünya’nın Güneş’e uzaklığının 100 katından fazla uzakta olan cisim Güneş Sisteminde bilinen en uzak dünya. Cisme 2018 VG18 adı verildi. Takma adı ise Farout. İlginç, sıradışı anlamına gelen bu kelime, cisme şaşırtıcı özelliklere sahip olduğundan verildi.

Farout’un uzaklığını veren ölçekli görsel. (Carnegie Institution)

Yeni cisim 17 Aralık 2018’de Uluslararası Astronomi Birliğinin Küçük Gezegen Merkezi tarafından açıklandı.

Yörüngesi henüz kesinleştirilemeyen Farout yaklaşık 120 astronomi birimi uzaktadır. 1 astronomi birimi Dünya-Güneş uzaklığıdır. Böylece daha önce 96 astronomi birimi uzaklığıyla Güneş Sisteminde bilinen en uzak cisim olan Eris ise ikinci sıraya geriledi. Pluto ise 34 astronomi birimi uzaklıktadır.

Farout, Gezegen X (dokuzuncu gezegen) aramaları sırasındakeşfedildi. Daha önce aynı araştırmacı ekibi 80 astronomi birimi uzaklıkta yeralan ve Gezegen X tarafından kararlı bir yörüngeye oturtulan Goblin (2015TG387) cismini keşfetmişti. Buna karşılık hâlâ Gezegen X’den eser yok.

Gezegen X’in var olabileceğine ilk işaretler 2014 yılında,2012’de keşfedilen 84 astronomi uzaktaki Biden lakaplı VP113 keşfedildiğindeortaya çıktı.

Farout çok uzakta olduğundan oldukça yavaş hareket etmektedir. Bu da yörüngesinin belirlenmesi için birkaç yıl gerektiği anlamına gelir. Muhtemelen Güneş çevresindeki bir turunu 1000 yılda tamamlamaktadır.

Keşif, 10 Kasım 2018’de Hawaii’deki Mauna Kea tepesindeki 8 metrelik Japon Subaru teleskopuyla yapıldı. Tekrar gözlemleri ise Aralık başında Carnegie’nin Şili’deki Las Campanas Gözlemevinde yer alan Magellan teleskopula gerçekleşti.

Magellan gözlemleriyle cismin 120 astronomi birimi uzakta 500 km çapında olduğu belirlendi. Muhtemelen küre şeklinde olan Farout cüce gezegen sınıfında olabilir. Genelde yüzeyi buzla kaplı olan cismin yüzeyi zengin elementlerden dolayı pembemsi renktedir.

Farout, Carnegie’den Scott S. Sheppard, Hawaii Üniversitesinden David Tholen, ve Northern Arizona Üniversitesinden Chad Trujillo tarafından keşfedildi.

Image
Magellan teleskoıpu ile 10 Kasım 20018’de elde edilen iki fotoğrafta Farout’un arka alandaki yıldızlara göre yer değiştirmesi açıkça görülüyor. (Scott S. Sheppard and David Tholen.)