13 Temmuz 2010

NGC 7793’teki Balonlu Karadelik

NGC 7793 gökadasının dışına doğru gözlenen mikrokuasar üç farklı teleskoptan alınan görüntülerle ortaya çıkarıldı.

Bu birleştirilmiş görüntüde 12.7 milyon ışık yılı uzaklıktaki NGC 7793 gökadasının merkezinden uzak bir noktada güçlü bir karadeliği olan mikrokuasarı ortaya çıkardı. Görüntüyü oluşturan veriler Chandra X-ışını gözlemevi ile kırmızı, mavi ve yeşil renkler; ESO’nun Çok Büyük Teleskopu ile görünür ışık altında daha açık mavi ve 1.5 metrelik CTIO teleskobuna takılan hidrojen-alfa filtresiyle altın renklerinin birleştirilmesiyle oluşturuldu.

Karadeliğin olduğu yer merkezde mavi-yeşil renkle gösterilmiş.

Mikrokuasar, merkezindeki karadelik ve karadeliği besleyen yıldızdan oluşuyor. Karadeliğin çevresinde onu saran bir gaz kuşağı bulunuyor.

Gaz diskine etki eden kuvvetli elekromanyetik kuvvetler nedeniyle oluşan balon disklerinde 1000 ışık yılı uzaklığa kadar etkili olabilen jet fışkırmaları görülüyor. Görüntünün merkezine yakın kısmındaki zayıf yeşil-mavi ışık karadeliğin olduğu bölgeyi gösterirken, üstteki sarı-kırmızı ve alttaki sarı bölge fışkırmaların etkisiyle ısınan gazı gösteriyor. H-alfa filtresiyle alınan görüntüde bulutsudaki jet fışkırmaları net bir şekilde görülüyor.

Mikrokuasarlar içinde şimdiye kadar gözlenen en güçlü fışkırmalar NGC 7793 içinde gerçekleşiyor. Burada gerçekleşen fışkırmalar Samanyolu’ndaki ünlü SS433 mikrokuasar fışkırmasının 10 katı kadar güçlüdür. NGC 7793’te gözlenen bu mikrokuasar karadeliği fışkırması, radyo gökadaların ya da kuasarların merkezindeki milyarlarca güneş kütleli karadeliklere bir model oluşturacak cinstedir.

Kaynak: Chandra


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*