8 Ocak 2014

Pandora’nın Büyüsü

Hubble Sınır Alanı (Frontier Fields) programının ilk cismi olan Abell 2744’ü ve dolayısıyla uzak evrendeki devasa gökada kümeler görülebiliyor. Pandora Kümesi adıyla bilinen birden çok gökada kümesini barındıran alanın çok şiddetli bir geçmişe sahip olduğu düşünülüyor.

abell 2744

Hubble’ın Sınır Alanları gözlem programının altısından ilki olan Abell 2744 ya da diğer adıyla Pandıra Kümesi’nin son 3 yıl içinde alınan verilerle oluşturulan görüntüsü (NASA, ESA, ve J. Lotz, M. Dağ, A. Koekemoer ve HFF Ekibi (STScI)).

Gökbilimciler kümenin tarihini ortaya çıkarmak için 2011 yılında NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu ile Abell 2744’ü gözledi. En az dört gökada kümesinin Abell 2744’ü oluşturmak için birbirleriyle çarpıştığı sonucuna ulaşıldı. Daha önce böylesi bir olaya rastlanmadığından kümeye Pandora Kümesi adı verildi.

Görüntü merkezinde puslu eliptik gökadalar ve renkli sarmalların karışımından oluşan topaklanma görülebilir. Kümedeki kütle çekiminin etkileri çevreye yayılan mavimsi yaylar şeklinde görülüyor ve görüntü içerisinde bundan dolayı gökadaların şekilleri bozuk görülebilir. Yay şeklindeki bozulmuş görünen yapılar aslında uzaktaki gökadalardır.

Kütleçekimsel mercek etkisi yakın bir cismin uzaktaki cisimden gelen ışığı bükmesi ilkesine dayanan bir yöntemdir. Gökada kümeleri gibi büyük yapılar* uzaktaki bir gökadadan ya da kümeden gelen ışığı bükerek bir mercek gibi davranır.

Gökbilimciler bu yolla gördükleri tuhaf şekilleri inceleyerek uzak gökadaların sırlarını ortaya çıkarır. Sınır Alanları programı ile önümüzdeki yıllarda başka bölgelerde yer alan uzak cisimlerin görerek üzerinde çalışma yapılması planlanıyor.

*Aslında tüm cisimler mercek etkisine sahiptir. Ancak büyük kümelerde bu olay daha güçlü bir şekilde gerçekleşmektedir.

Hubble-ESA


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*