12 Haziran 2018

Pluto Yüzeyi Çok Dinamik

Pluto’da yeni keşfedilen kum tepeleri cüce gezegenin jeolojisinin ve atmosferinin beklenenden daha dinamik olduğunu gösterdi. Bu da, Pluto’nun ince ve çok katmanlı atmosferi nedeniyle oluşan rüzgarların yüzey şeklinin biçimlenmesinde etkili olduğunu ortaya koyuyor.

Pluto yüzeyinde Dünya çöllerindeki gibi kum tepeleri benzeri yapılar tespit edildi. (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute)

Pluto’nun Sputnik Planitia ovasını çevreleyen dağların yakınında bulunan değişimlere bakıldığında bu bölgelerin onyıllar ya da yüzyıllar ölçeğinde genç olduğu görünmektedir.

Yeni Ufuklar (New Horizons) aracı 2015’de Pluto’nun yakınından geçerken yolladığı verileri inceleyen araştırmacılar yüzeyde değişim içinde olan sırtları tespit etti. Bu sırtlar dağlardan rüzgarla taşınmış kum tepelerini kaplayan metan buzu parçacıklardan oluşmuş görünüyor.

Yeni Ufuklar (Neww Horizons)

Rüzgarlar kum zerrelerini taşıyarak kum tepecikleri oluşturabilir ve bunlar çökelerek, yuvarlanarak, zıplayarak zeminin değişmesini sağlar. Ancak oluşan rüzgarlar bu tozu kaldıracak kadar güçlü değildir. Yüzeyi kaplayan buzun doğrudan gaz hale geçmesi parçacıkları yerinden oynatarak alttaki tortuyu ortaya çıkarır.

NASA’nın Silikon vadisindeki Ames Araştırma Merkezinden Jeffery Moore: “Sputnik Planitia’nın bu bölümü birbirini tekrar eden ardışık kum tepelerini andırıyor. Burada erozyon veya parçacık hareketleri ya da her iki etki sözkonusu olabilir” diyor.

Pluto’daki genç kumul oluşumlarının varlığı bu karmaşık sistemlerin cüce gezegende etkin olduğunu gösteriyor. Bu da gezegen yüzeyinde canlı bir jeoloji olduğunu anlatıyor.

NASA/Ames


Bu yayında 2 Yorum
  1. bahaettin arslan dedi ki:

    ben pluton’u hala 9 ncu gezegen olarak kabul ediyorum onlar kabul etmeselerde çünki biz orta okuldan beri bu şekilde okuduk öğrendik,ve bu şekilde kabul ettik.PLUTON hala gizemini koruyor ve korumayada devam edicek gibi görünüyor,ben PLUTON’ seviyorum bizim için hep böyle kalacak SELAM lar.

    • Ümit Fuat Özyar dedi ki:

      Bilim böyle bir şey. Dün kabul ettiğiniz bir olgu bugün yanlış çıkabiliyor ya da gezegen tanımında olduğu gibi yenilenebiliyor. Pluto oldukça küçük bir cisimdir. Ondan daha büyük cisimlerin keşfi gezegen tanımlamasının yenilenmesini gerektirdi. Ama Pluto’yu asıl gezegenlikten eden madde ‘yörüngesi üzerinde başka cisimlerin olması’ idi. Yani Pluto yörüngesini temizlememişti. Tıpkı diğer cüce gezegenler gibi.

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*