24 Ocak 2015

Rosetta 67P’de Sürpriz Sonuçlara Ulaştı

Rosetta aracı 67P/Churyumov-Gerasimenko kuyrukluyıldızının atmosfer ya da çekirdeğini oluşturan maddenin beklenenden çok daha az homojen olduğunu önemli ölçüde değişim gösteren gaz çıkışı verileriyle belirlediler.

67P topografik

67P’nin karbondioksit su oranı dağılımı gösteren renklendirme. Mavi renkli alanlar suyun, kırımızı renkli olanlar karbondioksitin yoğunlukta olduğu yerleri gösterir (ESA/Rosetta/MPS for OSIRIS Team MPS/UPD/LAM/IAA/SSO/INTA/UPM/DASP/IDA).

San Antonio Southwest Araştırma Enstitüsü’nden (SwRI) Dr. Myrtha Hässig: “Kuyrukluyıldızın çekirdeğinden kaynaklı gaz çıkışlarının arttığını belirledik. Çıkış yapan maddede önce suyu sonra karbondioksiti belirledik. Kuyruktaki bu değişim sıcaklık etkisi veya mevsimsel etkiyle ortaya çıkmış olabilir” diyor.

SwRI’dan gezegen bilimci Dr. Hunter Waite: “Kuyrukluyıldızın dışarı saldığı madde miktarı kuyrukluyıldızların oluşumu ve evrimi hakkındaki fikirlerimizi değiştirebilir” diyor.

Kuyrukluyıldızlar buz, toz ve küçük kayalık parçanın oluşturduğu çekirdeği olan Güneş Sistemi’nin küçük cisimleridir. Kuyrukluyıldızlar Güneş’e yaklaşırken yüzeylerinden kopan gaz ve diğer maddeden kuyrukları oluşur. Bu cisimlerin yüzeyindeki madde genelde korunmuş olduğundan, erken Güneş Sistemi hakkında önemli bilgiler saklar.

Avrupa Uzay Ajansı’nın Rosetta uzay aracı Ağustos 2014’de 67P kuyrukluyıldızı yörüngesine girmiş ve geçtiğimiz Kasım ayında da yüzeyine sonda indirmişti. Bu olay tüm dünyada ilgiyle izlenmişti. 67P Güneş’e yaklaştıkça Rosetta yüzeyde ve kuyruğundaki değişimleri sürekli izlemekte ve dünyaya iletmektedir.

SwRI’dan Dr. Stephen Fuselier: “Bir teleskopla kuyrukluyıldızın atmosferini görebilirsiniz. Yani kuyrukluyıldız Güneş’e yaklaşırken gün veya saat farkıyla çekirdeği ve yüzeyindeki değişimleri görebilirsiniz. Rosetta gözlemleri bize yeni sürprizleri getirdi. Bizi asıl şaşırtan çekirdekte beklenenden daha büyük değişim gözlenmesidir. Kuyrukluyıldızların çoğunlukla su ve buzdan oluştuğunu öğrendik. Ayrıca kuyruk kısmı az miktarda su buharı ve daha çok karbondioksit içermektedir” diyor.

Rosetta’nın bu verileri son iki aylık döneme aittir. Bu verilerde su izine rastlansa da bundan daha çok karbon monoksit ve karbondioksit molekülü olduğu belirlendi.

“Heterojen büyük miktarlardaki gaz çıkışlarının gündüz ya da gece ve mevsimsel değişimlere bağlı olduğunu düşünüyoruz. Önce çekirdekte görülen bu farklılığın Rosetta’nın yüzey altındaki sıcaklık farklılıklarına işaret ettiğini düşündüm, ancak sonra bunun mevsimsel değişimlere bağlı olduğunu fark ettim” diyor Hässig.

67P çekirdeği bir köprü ile birbirine bağlı iki lobdan oluşur. Kuyrukluyıldızın 12 saatlik dönme süresi sıcaklık değişimlerinde önemli rol oynar. 6,5 yıllık yörünge dönemine sahip 67P, Güneş çevresindeki yolculuğunu sürdürürken Rosetta aracı bilim insanlarına önemli verileri iletmeyi sürdürmektedir.

Southwest Research Institute


Bu yayında 1 Yorum
  1. Muhammet Ali dedi ki:

    Hocam yeni çevirilerinizi dört gözle bekliyorum. Araya günler girmiş durumda. Siteniz alanında tek. Pek yorum bırakma alışkanlığım yok ama, son 1.5 yılda yayınladığınız tüm yazıları okudum ve tekrar teşekkür etmek istiyorum size.

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*