21 Kasım 2013

Samanyolu Merkezinden Yayılan Enerjik Jetler

Yeni gözlemler Samanyolu’nun süper kütleli karadeliğinden dışarı fışkıran yüksek enerjili parçacık jetlerin varlığını ortaya çıkardı. Gözlenen jet NSF Çok Büyük Dizi (VLA) ile radyo verileri ve Chandra X-Işını Gözlemevi ile X-ışınları verilerinin birleştirilmesiyle elde edildi. Birleşik görüntüde mavi VLA’nın radyo verilerini ve mor renk Chandra’nın X-ışını verilerini göstermektedir.

Buna ek olarak başka bir şok dalgası da gözleniyor. Jetlerin bir yangın alevi gibi Yay A* dan birkaç ışık yılı uzakta boş uzayı sarıyor gibi bir izlenim vermektedir (Samanyolu’nun merkezindeki dev karadeliğin çevresi gaz ve toz kümeleriyle kaplıdır). Jetin oluşumu yeni cephelerin oluşmasını tetikler. Yüksek enerjili X-ışınlarının hareketlendirdiği elektronlar akarak geçmişte oluşan şoklara neden olmuştur.

Ön kısımdaki şok dalgalarını görmekte zorluk çekebilirsiniz, çünkü radyo yayılımı diğerlerine göre daha dar alanda X-ışını jetleri oluşturur. Bu da yaklaşık 25 derece dolaylarında bir açılma açısıyla kozayı saran jetlerin ikinci çıkışının zayıf olmasına bağlanabilir.

Gökadamızın merkezindeki Yay A* Dünya’dan 26.000 ışık yılı uzakta olup yaklaşık 4 milyon Güneş kütlesindedir. Gökbilimciler yıllardır Yay A* dan kaynaklı kozmik ölçeklerde büyük ve küçük cisimlere bağlı jetleri bulmak için uğraş veriyor. Bu son çalışma gözlenen jetlerin Yay A* dan kaynaklı olduğunu kanıtlıyor.

Yüksek çözünürlükteki görüntü için tıklayınız.

Görsel telif hakkı: X-ray: NASA/CXC/UCLA/Z. Li et al; Radio: NRAO/VLA

NASA


Bu yayında 1 Yorum
  1. Fehmi Bucakhan dedi ki:

    Bu güzel makaleler için teşekkür ediyorum….

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*