11 Temmuz 2015

Samanyolu’nda Bilinenden Üç Kat Fazla Dünya Var

Samanyolu’nda tahminlerden üç kat daha fazla Dünya olabilir. Yeni bir çalışma Samanyolu’nda diğer yıldızların çevresinde dolananlardan mineral yapısı Dünya gibi olan çok fazla sayıda gezegen olabileceğini gösterdi. Dünya’daki kayaçların yapı taşları Samanyolu boyunca neredeyse her yerde bulunmaktadır. Gökadamızın kimyasal evrimini ele alan çalışma Hull Üniversitesi’nden Prof. Brad Gibson başkanlığındaki bir ekip tarafından gerçekleştirildi.

gezegen diski

Genç bir yıldızın çevresindeki gezegenimsi diskin temsili resmi (NASA/JPL-Caltech).

Güneş benzeri yıldızların çevresinde çok sayıda karbon, oksijen, magnezyum ve silikondan yapılmış kayalık gezegenler olduğu düşünülüyor. Mineralojide ince bir farklılık oluşturan levha tektoniği gezegenin ısınma ya da soğumasına neden olarak yaşamı destekleyen bir yapının oluşmasını sağlar. Dünya karbon açısından zengin olup, belli miktarlarda silikon ve magnezyum barındırır. Gökbilimciler bu bilgiyi ele alarak karasal gezegenleri üç gruba ayırıyor.

“Yeryüzünde elementlerin oranı yaşam için en ‘doğru’ ölçüdedir. Magnezyumun fazla olması ya da silikon miktarının çok az olması gezegen kabuğundaki kayaların türünü mineral açısından değiştireceğinden ‘yanlış’ bir dengeye neden olacaktı. Karbonun daha fazla olması ise Dünya yüzeyinin kurşun kalem ucu benzeri grafit fazlalığıyla sonuçlanacaktır” diyor Gibson.

Gibson ve ekibi Samanyolu’ndaki kimyasal evrimini bilgisayar benzetimiyle araştırdı. Bu yöntem gezegen oluşum süreçlerini ve onların kimyasal yapısının ayrıntılı olarak incelenmesini sağladı. Böylece sürpriz bir sonuçla karşılaşıldı.

“İlk önce modelde bir hata olduğunu sandım. Ancak daha sonra mükemmel bir dağılımla karşı karşıya olduğumuzu anladık. Her üç güneş sisteminin birinde Dünya’daki kayaların yapıtaşları, elementleri ve izotopları bulunuyordu. Verileri geriye dönük tekrar tarayarak hata aradık ama bulamadık. Bu da gökadanın hemen her yerinde aynı elementlerin olduğu anlamına gelmektedir” diyor.

Çok parlak yıldızların çevresindeki element sayımlarında yüzde 10 ile 20 arasında belirsizlik oluşabilir. Geçmişte karbon, silikon, magnezyum sayımları kolayca yapılırken oksijen ve nikelin tayfını belirlemek zor olmuştur. Hull ekibi ellerindeki verilerden oksijen tayfını temizleyerek son sayımlara ulaştı.

“Bu kimyasal sayımlara göre elbette her karasal gezegen Dünya gibi olacak demiyoruz. Bunun için Mars ve Venüs’ün yapıtaşlarını da modele eklemek gerekir. Ancak o zaman Dünya benzeri gezegenleri ortaya çıkarabiliriz. Verilerimiz tahmin edilenden üç daha fazla Dünya benzeri gezegen olduğunu gösteriyor” diyor Gibson.

The Royal Astronomical Society


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*