13 Mart 2010

Satürn Sistemi’nin Sırları

Cassini Satürn Sistemi’ndeki bilinmedikleri ortaya çıkarmaya devam ediyor. Bunların arasından seçtiklerim; Enceladus’taki buz fışkırmaları, buz fışkırtan hilal, pataes şekilli uydu, Titan’ın kanalları, gölgelerin oyunu, tekerlek halka ve son çalışma Titan’ın içi.

1. Enceladus’taki buz fışkırmaları:

Cassini, Satürn’ün uydusu Enceladus’tan uzaya saçılan su ve buzu görüntüledi. Görüntüdeki tüysü yapılar uzaya saçılan buz ve suyu  gösteriyor.  Enceladus’un buzlu yüzeyinin altında sıvı su olup olmadığı ise hala sırrını koruyor.  Cassini, 21 Kasım 2009’da uydunun yakınına yaptığı uçuş sırasında dar açılı kamerasıyla bu fışkırmaları görüntüledi. Araç bu sırada uydudan 14 000 km kadar uzaktaydı. Ölçek piksel başına 81 metredir.

2. Buz fışkırtan hilal: İlk baktığınızda yakın plandaki Satürn’den bakıldığında Enceladus’u hilal olarak görüyorsunuz ve hoş bir görüntü diyorsunuz. Ama işin iç yüzü bu kadar değil. Görüntüyü büyüttüğünüzde hilalin altında buz fışkırması olduğunu seziyorsunuz. Bu da Enceleadus’u normal bir uydu olmaktan çıkarıyor. Evreleri bile normal bir uydu gibi değil.

Enceladus 504 m çapında ve Satürn’ün E halkasını oluşturmaktan sorumlu buz bir uydu. Cassini bu görüntüyü 21 Kasım 2009’da üzerindeki geniş açılı kamerasıyla aldı. O sırada Enceladus’a 17 000 km kadar yakındı.  Ölçek piksel başına 974 metredir.

3. Patates Şekilli uydu: Satürn’ün yamuk ya da patates şekline benzeyen yapısıyla Prometheus. Farklı renklerdeki iki görüntünün birleştirilmesiyle elde edilen bu görüntüyü görebilmek için bir tarafı kırmızı diğer tarafı mavi olan 3 boyutlu bir gözlüğe ihtiyacınız olacak. 86 km uzunluğundaki uydunun bu görüntüsü 26 Aralık 2009’da alındı. Bu sırada Cassini uydudan 57 000 km uzaklıktaydı. Görüntü ölçeği piksel başına 339 metredir.

4. Titan’daki kanallar: Cassini’den gelen bu radar görüntüsünde Titan’da sulu buz fışkırtan volkanları olacağını akla getiriyor. Soldaki görüntünün üstündeki radar alıntısı Cassini’nin görsel ve kızılötesi tayfölçeriyle alınmış. Burada Titan’ın Hotei Regio alanı görüntülenmiş. Görüntüdeki mavi çizgiler bu alandaki kanalları gösteriyor. Alttaki daha karanlık görüntüde ise kanallar kendilerini gösteriyor.

5. Gölgelerin oyunu: Satürn’ün gölgesi birkaç halka üzerine düşünce böylesine ilginç bir görüntü ortaya çıkmış. Üstten alta çaprazlamasına uzanan ve altta daha eğri bir konumda yer alan siyahlık dev gezegenin gölgesi. Halkalar ise üstten aşağı doğru C,B ve A olarak sıralanıyor. Ortadaki halkanın daha koyu görünmesinin nedeni, bu halkanın toz yoğunluğunun daha az olması. Bu nedenle de ışığı az yansıtmasıdır.
Gerçek görüntü piksel başına 20 metre olup buradaki görüntü % 70 küçültülmüştür. Cassini bu fotoğrafı 26 Aralık 2009’da Satürn’den 225 000 km uzaklıktayken çekmiş.

6. Tekerlek halka: Satürn’ün tekerleği andıran koyu görünümlü B halkasının ayrıntılı görüntüsü.  Görüntünün sağında ve solundaki tekerleği andıran yapı hemen göze çarpıyor. Bu farklı ve ilginç çalışma Cassini’den geniş açılı kamerayla 27 Ocak 2010’da geldi. Bu sırada araç gezegene 260 000 km uzaklıktaydı. Ölçek, piksel başına 18 km’dir.

7. Titan’ın içi: Bir ressam tarafından çizilmiş bu resimde Titan’ın iç yapısı, katmanları görünüyor. Aslında sadece iki katmandan oluştuğu sanılıyor: buz katmanı ve kaya katmanı. İşin ilginç yanı buz katmanının çok derinlere 500 km’ye kadar inebilmesi. Yüzeyden 500 metrelik derinliğe kadar kayadan eser olmayan buz tabakası, kayasal tabakayı çevrelemiş durumda. Ressam arka plana -ölçeksiz olarak- Satürn’ü ve Cassini uzay aracını da eklemeyi unutmamış.

Resimdeki sarı rengin temsil ettiği kısım Titan’ın bulutlarından dolayı görülemeyen yüzeyi. Bu yüzeyin altındaki gri renkle tabaka ise buz katmanını temsil ediyor. Bu katmanın altında mavi renkte su ve onun altında yine gri renkte buz katmanı bulunuyor. En içteki siyah katman ise kaya tabakasını temsil ediyor.

Kaynak: Cassini


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*