13 Şubat 2013

Süpernova Kalıntısı W49B

26 bin ışık yılı uzaklıktaki W49B kalıntısının yaklaşık 1000 yıl yaşında bir karadelik barındırdığı düşünülüyor. (X-ray: NASA/CXC/MIT/L.Lopez et al; Infrared: Palomar; Radio: NSF/NRAO/VLA)

Görüntüdeki dağınık süpernova kalıntısının, Samanyolu’ndaki en genç karadeliği barındırdığı düşünülüyor. Birleşik görüntüde yeşil renk NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi, pembe renk NSF Çok Büyük Radyo Dizisi ve sarı renk Palomar Gözlemevi’nin kızıltesi verilerinden oluşmaktadır.

W49B olarak adlandırılan kalıntı yaklaşık bin yıl yaşında ve 26 000 ışık yılı uzağımızda yer alıyor.

Kütleli yıldızların patlamasıyla oluşan bu tür kalıntılar genellikle her yöne eşit miktarda madde atıldığından simetriktir. Bununla birlikte W49B süpernova kalıntısı içindeki yıldızın kutuplarından fışkıran madde ekvatorundan fışkırana göre daha hızlı yayılmıştır. Bu da şeklin asimetrik olmasını sağladı.
Gökbilimciler yıldız kalıntısındaki elementleri Chandra ile inceleyerek bir yıldızın nasıl patladığı hakkındaki kuramları karşılaştırabildi. Kalıntı içinde kükürt ve silisyum gibi farklı elementlere rastlansa da maddenin neredeyse yarısının demirden oluştuğu görüldü. Bu ise asimetrik patlamaya ilişkin tahminleri doğrulamaktadır.

Araştırmacılar ayrıca süpernova patlamasının ardından geride kalan cismin ne olduğunu da anlamaya çalıştı. Çoğu zaman süpernova patlamasının ardından merkeze çöken kalıntı yıldız oldukça yoğun olan nötron yıldızlarını oluşturur. Bazen X-ışını yayılımı görülmeyen bu tür cisimler grnelde X-ışinı ya da radyo sinyalleri ile algılanabilir. Chandra verilerini dikkatle inceleyen gökbilimciler buradaki cismin nötron yıldızı değil bir karadelik olabileceğini düşünüyor.

Eğer öyleyse bu son bin yıl içinde oluştuğundan Samanyolu içinde bilinen en genç karadeliktir. İçinde bir karadelik olduğu sanılan bir başka örnek de SS433 kalıntısıdır. Ancak bu kalıntı W49B’ye göre daha yaşlı olup 17 000 ile 21 000 yıl yaşındadır.

Chandra kalıntıyı iki buçuk gün boyunca gözlemiştir.

NASA-Chandra


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*