11 Kasım 2011

Tarantula Bulutsusu

Yakınımızdaki yıldız oluşum bölgesi 30 Doradus (ya da Tarantula Bulutsusu) Samanyolu’na komşu gökada Büyük Macellan Bulutu’nda yer alır. Tarantula Bulutsusu’nun merkezindeki 2400 büyük kütleli yıldız yoğun ışıma ve güçlü rüzgâr üretirler. 

Chandra X-Işını Gözlemevi’nin bulduğu multimilyon derece sıcaklığındaki gazın yaydığı X-ışınları (mavi) multimilyon derece sıcaklığındaki gazdan gelmektedir. Gazın nedeni ise yıldız rüzgârları ve süpernova patlamalarının oluşturduğu şok dalgalarıdır. Sıcak gazı çevreleyen ve burayı soğutan dev gaz ve toz baloncukları ise Spitzer Uzay Teleskopu’nun (turuncu) kızılötesi görüntüsünde ortaya çıkmıştır.

Tarantula Bulutsusu HII (H iki diye okunur) bölgesi olarak bilinen sıcak ve genç yıldızlardan gelen ışıma, buradaki nötr hidrojen atomları (HI) ile iyonlaşarak iyonlaşmış hidrojeni (HII) oluşturur. Samanyolu, Andromeda, iki Magellan Bulutsusu ve 30 diğer gökadanın oluşturduğu yerel grubun en büyük HII bölgesidir. Bu nedenle Tarantula Bulutsusu da büyük kütleli yıldızların evriminde HII bölgesindeki etkilerini araştırmak için çok güzel bir hedeftir.

Tarantula Bulutsusu genişliyor ve araştırmacılar bu büyümeyi neyin sağladığını anlamak için iki çalışma yayınladı. Yeni çalışma Tarantula’nın gelişimine büyük ölçekli yapısının sıcak ve X-ışını balonlarıyla kendini gösteren parlak gaz ve onu kuşatan gaz bölgesiyle sınırlandırdı. Bureada büyük yıldızların ışıma basıncının etkin olmadığı ancak genel şekilde etkisi olduğu belirlendi. Daha önce 2011’de yayınlanan bir çalışma ise bunun tersini savunuyordu. Buna göre Tarantula’nın merkezi bölgelerinde yer alan büyük yıldızların, sıcak gaz basıncı oluşumuna neden olduğu savunuluyordu. Daha ayrıntılı yapılacak bir inceleme ile Tarantula’ya ait farklı fikirlerden hangisinin doğru olduğu anlaşılabilir.  

Chandra


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*