31 Ocak 2015

Titan’da Kuyruk Oluşuyor

Cassini verilerine göre Satürn’ün en büyük uydusu Titan, güneş rüzgârlarına karşı Venüs, Mars veya kuyrukluyıldız gibi davranıyor. Titan gibi güneşe benzer uzaklıkta olan cisimlerin güneş rüzgârıyla Titan’da görüldüğü gibi etkileşim içinde olabileceği düşünülüyor.

Cassini verilerinden elde edilen benzetime göre dev gezegenin manyetik alanı Titan’ın yörüngesine kadar uzanıyor.

Sat-Titan-gunruz

Cassini’nin Aralık 2013’de Titan yakınından geçerken elde ettiği gözlemler dev uydunun bilinmeyen bir özelliğini daha ortya çıkardı: Titan’ın kuyruğu (NASA/JPL-Caltech).

Buenos Aires Astronomi ve Uzay Fiziği Enstitüsü’nden Cesar Bertucci: “Titan’ın güneş rüzgârıyla etkileşimi Mars’taki gibi. Bu durum bizi kesinlikle şaşırttı” diyor.

Güneş’ten dışarı doğru yayılan yüklü parçacıkların oluşturduğu güneş rüzgârı, gezegenlerin çevresini bir nehir akıntısı gibi sarar. Diğer gezegenleri kuşatan güneş rüzgârının araştırılması atmosferin güneş parçacıklarından nasıl etkilendiğini ortaya çıkarır. Bu etkiler atmosferdeki kimyasal değişimin yanı sıra uzaya madde kaybını da ortaya çıkarır.

Titan yörüngesinin % 95’i Satürn’ün manyetosferi içindedir. Ancak Cassini 1 Aralık 2013’de dev uydunun güneş etkinliği nedeniyle Satürn tarafında güçlü bir patlamadan etkilendiğini fark etti. Güneş rüzgârının güçlü dalgası manyetosferin dış kenarındaki Titan’ı içeri doğru itti. Bu da uydunun kızgın ve acımasız enerjik parçacıklarıyla baş başa kalmasına neden oldu.

Cassini on yıldır Titan’ı sürekli Satürn’ün manyetosferi içindeyken gözlüyordu. Uzay aracı Titan’da bir manyetik alanın varlığına tanık olmamıştı. Yani Titan’ı koruyan Satürn’ün dev manyetik alanı olmuştur.

Ama bu kez Titan bir süreliğine manyetik koruması olmaksızın izlenebildi. Böylece uyduda güneş rüzgârının etkisi gözlenebildi.

Dünya’nın manyetik alanı güneş rüzgârlarına karşı atmosferimizi koruyan önemli bir kalkandır. Venüs, Mars ve hiçbir kuyrukluyıldızda böylesi bir küresel manyetik alan yoktur. Güneş rüzgârlarının doğrudan etkilediği bu cisimlerden kuyrukluyıldızlarda uzun kuyruk kısmının oluşum nedeni budur. Şimdi Titan’da da benzer durum gözlendi.

Araştırmacılar Titan’ın yoğun atmosferinin kimyasal yapısının oldukça karmaşık olduğunu ve bunda güneş rüzgârının etkin olduğunu düşünüyor. “Güneş rüzgârının Güneş Sistemi’nin farklı yerlerindeki çok farklı dünyalardaki etkileşimi benzer sonuçları doğurabilir” diyor Bertucci.

Bertucci benzer gözlemlerin NASA’nın Yeni Ufuklar aracıyla Pluto için de yapılacağını belirtiyor. Araç bu yıl Pluto’nun yakınından geçecek.

Cassini manyetosferi baş araştırmacısı Londra’daki Imperial College’den Michele Dougherty: “Yaklaşık on yıldır Satürn yörüngesinde bulunan Cassini aracı verileri birçok sürprizi beraberinde getirdi. Aracın uyduların yakınında geçişleri onlarla ilgili birçok bilgiyi sağlamıştır. Titan geçişleriyle atmosferindeki değişim ve yapısı gibi özellikleri ortaya çıkarılmıştır” diyor.

Cassini


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*