8 Nisan 2011

Türk Gökbilimci’nin Başkanlığındaki Ekipten Önemli Keşif

Türk Gökbilimci Mükremin Kılıç’ın başını çektiği bir ekip birbiri çevresinde 39 gün gibi inanılmaz bir sürede dolanan iki beyaz cüce keşfetti. Keşfin asıl ilginç yanı iki yıldızın bir süre sonra çarpışıp birleşerek yeni bir yıldız oluşturacak olmaları. (Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics)

Beyaz cüceler Dünya büyüklüğünde olup Güneş kütlesine sahiptirler. Gökbilimciler her 39 dakikada birbirinin çevresinde dolanan bir beyaz cüce çifti keşfetti. Bu bilinen en kısa dönemli beyaz cüce çiftidir. Üstelik bu yıldızlar birkaç milyon yıl içerisinde çarpışarak tek bir yıldıza dönüşecek.

Harvard Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden Türk Gökbilimci Mükremin Kılıç: ”Bu yıldızlar yaşamlarının sonuna geliyor. Birleştiklerinde ise yeniden doğmuş olarak ikinci hayatlarına başlayacaklar” diyor.

Samanyolu’ndaki 100 milyar yıldızın içinde birleşen beyaz cüce sistemlerinden birkaç tane bulunuyor. Bunların çoğu Kılıç ve ekibi tarafından bulundu. Ancak bu son keşif birleşerek hayata yeniden başlayacak olan ilk çift olacak.

Yeni tanımlanan çift yıldız (SDSS J010657,39 -100003,3 olarak adlandırıldı) 7800 ışık yılı uzaklıkta ve Balina (Cetus) takımyıldızında yer alıyor. İki beyaz cüceden görüneninin izlenmesi ve hareketindeki tedirginlik nedeniyle diğeri keşfedildi. Görünür beyaz cüce Güneş’in % 43 kütlesinde iken diğeri % 17 kütlesine sahip. Gökbilimciler her iki yıldızında helyumdan oluştuğunu düşünüyor.

İki beyaz cüce birbirinden Dünya-Ay uzaklığından daha yakın, 220 000 km uzakta bulunuyor. İki yıldızın birbiri çevresindeki yörünge dönemi ise saniyede 430 km’lik bir hızla sadece 39 dakika sürüyor.

Bu yıldızların sonu bellidir. Uzay-zamanda oluşturdukları kütle-çekim dalgaları nedeniyle sarmal bir yörünge izleyerek birbirine doğru yaklaşıp 37 milyon yıl içinde çarpışacaklar.

Bazı beyaz cüceler çarpışma sırasında süpernova olarak patlarlar. Ancak bu iki çift süpernova oluşturmak için gerekli olan kütleye sahip değiller. Bunun yerine yeni bir hayata başlayacaklar. Birleşme ile kalıntıdaki helyum eriyerek cismin normal bir yıldız gibi parlamasına neden olacak.

Çift beyaz cüceler, Arizona’daki MMT Gözlemevi’nde yürütülen bir araştırma dizisi sırasında ortaya çıkarıldı. Araştırmaya konu olan beyaz cücelerin bazılarının gelecekte süpernova olarak patlaması bekleniyor.

Science Daily


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*