17 Nisan 2014

Uzaklara Hubble Bakışı

NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu ile elde edilen yeni ve muhteşem görüntüde bir gökada kümesi ile birlikte kozmik tarihin farklı uzaklık ve aşamaları da gözler önüne seriliyor. Evrenin erken dönemine ait cisimler görüntüde kozmik birer komşu gibi görülüyor.  Toplamda 14 saatlik poz süresiyle elde edilen görüntü çıplak gözün görebileceği en sönük cisimden bir milyar kez daha sönük cisimleri gösteriyor.

derin uzay

Bu fotoğrafta kaç gökada var acaba? Üç gökada kümesinin ‘mercek’ olarak kullanıldığı yeni Hubble görüntüsünde çok uzaktaki kuasarlarda ortaya çıkarılıyor (NASA, ESA).

Yeni Hubble görüntüsünde çok farklı uzaklıklardaki çeşitlilik ön plana çıkıyor. Görüntüdeki gökadaların çoğu Dünya’dan yaklaşık beş milyar ışık yılı uzakta olmasına karşılık diğerleri daha yakın ya da çok daha uzaktadır.

Gökyüzünün bu bölgesindeki cisimler birbirine yakın görülmesine karşılık aslında aralarında milyarlarca ışık yılı uzaklık olabileceği unutulmamalıdır. Çünkü bu optik yanılsamada çeşitli gökada grupları aynı görüş hattı doğrultusundadır. Hubble ile çok uzaktaki gökadaların görüntüleriyle birlikte görülen evren kesiti tamamlanıyor.

Mercek etkisi gözlenen üç küme (NASA, ESA).

Bu uzak cisimler kütleçekimsel mercek adı verilen özel bir teknikle görülebiliyor. Bu teknik yakındaki bir gökadanın uzaktaki cisimden gelen ışığı kütle çekimi etkisiyle bükerek bir mercek gibi davranması ilkesine dayanır.

Burada kullanılan mercek sistemlerinden biri görüntü merkezinde bulunan ve çember içine alınmış CLASS B1608+656 adlı kümedir. Küme uzaktaki QSO-160913+653228 adlı iki kuasarı ortaya çıkarmıştır. Bu parlak diskten yayılan ışık şu anda karadeliğin içine düşen madde tarafından yayılıyor gibi görünse de aslında evrenin şimdiki yaşının üçte ikisi yaşta iken yani dokuz milyar yıllık zaman önceki halini gösterir.

Fred ve Ginger gibi iki çekimsel mercek gökada da bunun gibi başka cisimleri ortaya çıkaracak kadar yeterli kütleye sahiptir.

Bunun gibi uzak ve çok sönük cisimleri ortaya çıkarmak için Hubble gibi bir teleskopa ve uzun poz sürelerine ihtiyacınız vardır. Görüntü toplamda 14 saatlik poz süresi ile görünür ve kızılötesi gözlemleri sonucunda oluşmuştur.

Videolar:

Görselde gezinti

Yakın plan

Yörüngedeki Hubble.

Hubble/ESA


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*