20 Ocak 2015

Venüs Kutbundaki Göz

Bu dönen dumanı andıran görüntü Venüs Express uzay aracının Görünür ve Kızılötesi Termal Görüntüleme Tayfölçeri (VIRTIS) ile alınmış Venüs’ün güney kutbunda dönen gaz ve bulut kütlesidir.

Venus girdabı

Venüs Express aracı 2007 yılından bu yana içlerinde bu görüntünün de olduğu girdap çekirdeklerinin günlük değiştiğini gösterdi (ESA/VIRTIS/INAF-IASF/Obs. de Paris-LESIA/Univ. Oxford).

Venüs’ün çok hareketli ve hızla değişen koşullara sahip bir atmosferi vardır. Yüzeyde neredeyse esmeyen rüzgâra karşılık, 70 kilometre yüksekte saatte 400 kilometre hızla esen rüzgârlarla karşılaşılır. Rüzgârın hızı gezegenin dönüş hızından 60 kat daha fazladır. Bu çok yüksek bir hızdır ve Dünya’daki en hızlı rüzgârlar Dünya’nın dönüş hızının sadece % 30’u kadar hızlıdır. Başka bir deyişle Dünya rüzgârlarının hızıyla dört günde Dünya çevresinde bir tur atabilirsiniz. Venüs rüzgârları gerçekten çok daha hızlıdır.

Ekvator enlemlerinde ısınan hava yükselir ve hızlı rüzgârlar ile taşınarak kutuplara sarmal hareket yaparak ilerler ve kutuplarda girdaplara neden olur. Kutup noktalarındaki hava tıpkı lavabodan boşalan suyun oluşturduğu girdap gibi görünür. 1979 yılında Pioneer Venüs Yörünge aracı kuzey kutup çevresindeki 2000 km’lik alanda kum saatini andıran bulut yapılarını görmüştü. ESA’nın Venüs Express* aracı Nisan 2006’da yörüngeye girdiğinden bu yana kuzey kutbunda, 1970’lerdeki Pioneer ve Mariner araçlarının gördükleri dışında girdaplar ilk kez bu kadar ayrıntılı görüntüledi.

Venüs Express aracı 2007 yılından bu yana içlerinde bu görüntünün de olduğu girdap çekirdeklerinin günlük değiştiğini gösterdi. Bu görüntünün alındığı zamandan dört saat sonra girdap çok farklı bir şekle büründü. Beş saatlik süre boyunca elde edilmiş 10 görüntü birleştirilerek bir film oluşturulmuştu. Bu girdap 44 saat süreyle dönmekteydi.

Buradaki girdap gezegen yüzeyinden 60 km yukarıdadır. Girdabın gözü ise neredeyse görüntü merkezindedir.

Bu görüntü 7 Nisan 2007’de elde edildi.

ESA

Not*: Venüs Express aracının üretiminden fırlatılışına ve görev süreciyle ilgili hazırlanan sunuya göz atabilirsiniz.


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*