25 Aralık 2009

Yaşam Bölgesindeki Gezegenimsi Disk Keşfi

Keck Gözlemevi’ndeki teleskoplarla MWC 419 yıldızından 80 milyon km uzaklıkta dolanan gezegenimsi disk yapısı keşfi yapıldı. (David A. Hardy/www.astroart.org)

Hawai’deki Keck Gözlemevi’ndeki gökbilimciler ilk kez bir yıldızın çevresinde genç gezegenimsi disk yapıları keşfetti. Söz konusu yapılar yıldıza Venüs uzaklığında olunca, keşif daha fazla ilgi alanı oldu. Çünkü bu yapılar yıldızın yaşamsal alanı içinde kalıyor.

Keşif 10 metrelik teleskoplara takılan kızılötesi filtrelerle gerçekleştirildi.

2008 yılının Ağustos ayında Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü ve Ulusal Optik Gökbilim Gözlemevi’nden bir grup gökbilimci MWC 419 (YSO) olarak bilinen genç yıldızı gözlediler. B-tipi mavi yıldız Kraliçe takımyıldızında olup 2100 ışık yılı uzağımızda bulunuyor.

Ekip 3.5’tewn 4.1 mikrometreye kadar ki L bandındaki dalga boylarında çalıştırdıkları kızılötesi kamerayla yıldızın çevresinde daha önce hiç fark edilmemiş olan bir yapı olduğunu gördüler. Bu yeni bir bilgiydi. Yıldızın çevresindeki yapı yeni oluşmaya başlamış olan gezegenimsi diskti.

Durumdan emin olabilmek için teleskobun hassasiyeti arttırıldı ve yıldızdan 80 milyon km uzaklıkta gezegen diski olduğu tekrar görüldü. Bu uzaklık Güneş-Venüs uzaklığına denk gelmektedir.

Diskle ilgili karşılaştırma için diski olduğu bilinen HR 8799, Fomalhaut ve GJ 758’in çevresinde yıldızlarından 40 ile 100 kat uzaktaki bölgelere bakıldı.

Astrophysical Journal dergisinin 20 Eylül 2009 tarihindeki sayısında ekip MWC 419’daki disk yapısının sıcaklık değerlerini de belirtti. Gezegen türlerinin oluşumunda bu sıcaklık değerleri ile toz ve gazın hangi kimyasal yapıdan oluştuğunun bilinmesi önemlidir. Örneğin Güneş Sistemi’nde kayasal gezegenler Mars’tan geride, gaz ve buzdan oluşmuş yapılar ise Mars’tan ileride yer almışlardır.

Tüm bunlara karşılık yıldızın büyüklüğü de tozun ve dolayısıyla da diskn yapısını etkileyebileceğinden ekip yıldızı ve diski gözlemeye devam ediyor.

Kaynak: NASA


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*