- Astronomi Diyarı - http://www.astronomidiyari.com -

Yaşam, Yıldız Ölse de Devam Edebilir mi?

Küçük bir yıldızın yörüngesinde dolanan bir gezegen, yıldızının önünden geçtiğinde yani “geçiş yaptığında” güçlü atmosferik sinyaller üretir. (Jack Madden/Carl Sagan Institute)

Güneşimiz gibi yıldızlar öldüğünde geriye sadece bir çekirdek kalır ki bu da beyaz cücedir. Yeni bir çalışma beyaz cüce çevresinde dolanan bir gezegende yani yıldız öldükten sonra da olası yaşamın devam edip edemeyeceğini ele alıyor.

Küçük bir yıldızın yörüngesinde dolanan bir gezegen, yıldızının önünden geçtiğinde yani “geçiş yaptığında” güçlü atmosferik sinyaller üretir. Bu yöntem, Güneş’ten 100 kat daha küçük, neredeyse Yer boyutlarında olan beyaz cücelerin çevresindeki karasal gezegenleri tanımak için özel fırsatlar vermektedir.

Carl Sagan Enstitüsünden Lisa Kaltenegger: “Beyaz cücelerin çevresindeki karasal gezegenlerde yaşam varsa bunun belirtilerini birkaç yıl içinde görebileceğiz” diyerek 21 Ekim 2021’de fırlatılacak olan James Webb teleskopuna işaret ediyor.  

Beyaz cüce çevresinde dolanan karasal gezegende bulutlar ressam tarafından böyle resmedlmiş. (Jack Madden/Carl Sagan Institute)

Çalışma makalesinin eş yazarı Ryan McDonald: “Beyaz cücelerin çevresindeki Yer benzeri gezegenlerde bulunan su ve karbondioksiti James Webb teleskopu birkaç saat içinde tespit edebilir. Bu güçlü teleskopla yapılacak iki günlük gözlem, ozon ve metan gibi biyo-imzalı gazların keşfedilmesine fırsat tanıyacaktır” diyor.

Bir beyaz cücenin çevresinde dolanan ilk dev gezegen keşfi (WD 1856+534b) 16 Eylül’de gerçekleşti.

Keşfedilen bir gaz deviydi ve bu nedenle üzerinde yaşam olması olanak dışı. Ancak varlığı devam eden ve beyaz cücenin yaşam alanı içindeki daha küçük karasal gezegenlerin olabileceği üzerinde duruluyor.

“Beyaz cücelerin çevresinde dev gezegenlerin olabileceğini artık biliyoruz ve kanıtlar 100 yıl öncesine kadar uzanıyor. Bunun dışında beyaz cücelerin çevresinde karasal, hem de Yer büyüklüğünde gezegenler olması da hayal değil” diyor McDonald.

Araştırmacılar dev ötegezegenlerin atmosferlerindeki gazları tespit etmek üzere kullanılan son Hubble teleskopu verilerini beyaz cüce gezegenlerinin atmosfer modelleriyle birleştirdi.

NASA’nın geçiş yöntemiyle gezegen keşfeden TESS aracı şimdi beyaz cüceler çevresindeki karasal gezegenleri arıyor. Bunlardan biri bulunursa ekip geliştirdikleri modeli gezegen atmosferinde yaşam belirtilerini taramak için kullanacak. Ardından aynı arama Webb teleskopu ile gerçekleştirilecek.

Kaltenegger: “Beyaz cüce çevresinde dolanan bir gezegende yaşam izi bulmak çok önemli. Güneşimiz dahil birçok yıldız kaçınılmaz şekilde beyaz cüceye dönüşecek” diyor.

“Ya yıldızın ölümü yaşamın sonu değilse? Güneş öldüğünde bile yaşam devam edebilir mi? Beyaz cücelerin yörüngesinde dolanan gezegenlerde ortaya çıkacak yaşam belirtisi, yalnızca yaşamın inanılmaz azmini göstermekle kalmaz, aynı zamanda geleceğimize dair bilgi verebilir.”